Dołącz do czytelników
Brak wyników

Kierownik ops , Otwarty dostęp

26 czerwca 2018

NR 53 (Kwiecień 2018)

Podwyższanie kwalifikacji pracowników OPS a obowiązki pracodawcy

0 22

Kiedy pracodawca musi udzielić pracownikowi urlopu szkoleniowego i innych świadczeń przewidzianych w Kodeksie pracy? Czy zawsze jest do tego zobowiązany, jeśli pracownik podwyższa swoje kwalifikacje?

Wśród licznych obowiązków każdego pracownika socjalnego, art. 119 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej wymienia m.in. podnoszenie swoich kwalifikacji zawodowych poprzez udział w szkoleniach i samokształcenie. Podobnie art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych jako jedną z powinności urzędnika wskazuje stałe podnoszenie umiejętności i kwalifikacji zawodowych. Z kolei zgodnie z art. 29 tej ustawy może się to odbywać w różnych formach, a w planach finansowych JST przewiduje się środki na ten cel. Szczegółowe uregulowania w tym zakresie można jednak znaleźć dopiero w art. 1031–1036 Kodeksu pracy. 

Podnoszenie kwalifikacji – definicja

Przepisy Kodeksu pracy definiują pojęcie „podnoszenie kwalifikacji zawodowych” ogólnie jako zdobywanie lub uzupełnianie wiedzy i umiejętności przez pracownika, z inicjatywy pracodawcy albo za jego zgodą. Zatem najważniejsze znaczenie dla rozpoczęcia procesu podnoszenia kwalifikacji zawodowych przez pracownika ma decyzja pracodawcy. W pierwszej kolejności należy ustalić z pracodawcą, że pracownik ma podnieść swoje kwalifikacje w konkretnym zakresie, co jednocześnie daje pracownikowi prawo do korzystania z gwarantowanych ustawowo i fakultatywnych świadczeń. Może się zdarzyć również sytuacja, że pracownik uczy się we własnym zakresie i dopiero w trakcie tej edukacji wystąpi o zgodę pracodawcy. W tym przypadku, jeżeli pracodawca to zaakceptuje, pracownik będzie kontynuował naukę jako podnoszenie kwalifikacji zawodowych i tym samym również nabędzie prawo m.in. do zwolnień z całości lub części dnia pracy na udział w obowiązkowych zajęciach oraz do urlopu szkoleniowego. 

Podstawowym warunkiem korzystania ze świadczeń gwarantowanych w przepisach prawa pracy jest zgoda pracodawcy na podnoszenie przez pracownika kwalifikacji zawodowych.

 

Zgoda powinna jednak obejmować cały okres kształcenia (np. konkretne studia podyplomowe), a nie tylko jego fragment (np. jeden semestr studiów). 

Umowa szkoleniowa

Umowę szkoleniową, co do zasady, należy zawrzeć przed rozpoczęciem przez pracownika podnoszenia kwalifikacji zawodowych, a najpóźniej – przed rozpoczęciem korzystania przez niego z obowiązkowych i fakultatywnych świadczeń.

Umowa szkoleniowa pomiędzy stronami konieczna jest jedynie w sytuacji, gdy kierownik jednostki chce zobowiązać pracownika do pozostania w ośrodku przez określony czas.

 

Tak jak w każdej umowie, również w umowie szkoleniowej określa się wzajemne prawa i obowiązki stron, związane z podnoszeniem przez pracownika kwalifikacji zawodowych. 
Umowa szkoleniowa nie może jednak zawierać postanowień mniej korzystnych dla pracownika niż przewidują to przepisy Kodeksu pracy. Strony nie mogą zatem zastrzec w umowie szkoleniowej, że np. kierownik OPS nie będzie udzielał pracownikowi zwolnień na obowiązkowe zajęcia, obniży mu wymiar urlopu szkoleniowego, czy też wydłuży do 5 lat okres odpracowania.
Umowa, co do zasady, powinna zostać sporządzona na piśmie, jednak zawarcie jej w innej formie, np. ustnej, nie powoduje jej nieważności. Jednakże w takim przypadku, w sytuacji sporu, udowodnienie zasadności jakichkolwiek roszczeń przed sądem będzie dużo trudniejsze. Umowa powinna też określać termin rozpoczęcia nauki czy szkolenia oraz przewidywany termin zakończenia. 

Świadczenia gwarantowane

Pracownikowi podnoszącemu kwalifikacje zawodowe z inicjatywy pracodawcy lub za jego zgodą obowiązkowo przysługują: 

  • zwolnienie z całości lub części dnia pracy oraz 
  • urlop szkoleniowy
    – w obu przypadkach z zachowaniem prawa do wynagrodzenia.

Kierownik ośrodka jest więc zobowiązany do udzielania zwolnień z całości lub części dnia pracy w wymiarze wynikającym z programu obowiązkowych zajęć w ramach podnoszenia kwalifikacji zawodowych oraz czasu potrzebnego na punktualne dotarcie na nie. Nie ma przy tym określonego limitu takich zwolnień. Wskazany przywilej nie będzie jednak przysługiwał, gdy program nauki przewiduje zajęcia wyłącznie w czasie wolnym od pracy, np. w weekendy czy w godzinach popołudniowych. 

Przykład

Pracownik socjalny rozpoczął podnoszenie kwalifikacji zawodowych za zgodą kierownika OPS. Uczelnia, na której kształci się pracownik, jest położona w miejscowości, w której mieści się ośrodek zatrudniający pracownika. Podwładny, którego harmonogram zajęć przewiduje zajęcia w soboty i niedziele, zwraca się do kierownika OPS o udzielenie zwolnienia z części dnia pracy w piątek. Pracodawca nie ma podstawy prawnej do udzielenia takiego zwolnienia. Ustawodawca przewiduje bowiem konieczność udzielenia jedynie zwolnienia w wymiarze umożliwiającym przybycie i uczestnictwo w zajęciach.

Urlop szkoleniowy 

Urlop szkoleniowy przysługuje wyłącznie na egzaminy kończące wskazane formy podnoszenia kwalifikacji zawodowych. Wymiar urlopu szkoleniowego wynosi: 

  • 6 dni – dla pracownika przystępującego do egzaminów eksternistycznych, egzaminu maturalnego oraz egzaminu potwierdzającego kwalifikacje zawodowe, 
  • 21 dni w ostatnim roku studiów – na przygotowanie pracy dyplomowej oraz przygotowanie się i przystąpienie do egzaminu dyplomowego.

Urlopu szkoleniowego pracodawca jest zobowiązany udzielać w dni, które są dla pracownika dniami pracy, zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy.

Rodzaje egzaminów 

Urlop szkoleniowy obowiązkowo należy się tylko w przypadku przystąpienia pracownika do konkretnych rodzajów egzaminów: 

  • egzamin eksternistyczny – egzamin zdawany przez osoby, które ukończyły 18 lat, ale nie uczą się w żadnej szkole. Samodzielnie przygotowują się, a później przystępują do egzaminów eksternistycznych, przeprowadzanych przez okręgową komisję egzaminacyjną. Przystępując do egzaminów eksternistycznych, można uzyskać świadectwo ukończenia szkoły podstawowej, gimnazjum lub liceum ogólnokształcącego.
  • egzamin maturalny – egzamin umożliwiający uzyskanie świadectwa dojrzałości po ukończeniu liceum, czteroletniego technikum albo trzyletniego technikum dla absolwentów zasadniczych szkół zawodowych.
  • egzamin potwierdzający kwalifikacje zawodowe – egzamin zdawany w celu uzyskania dyplomu potwierdzającego kwalifikacje zawodowe po ukończeniu m.in. zasadniczej szkoły zawodowej, czteroletniego technikum oraz trzyletniego technikum dla absolwentów zasadniczej szkoły zawodowej. Uprawnienie do urlopu szkoleniowego na udział w egzaminie potwierdzającym kwalifikacje zawodowe może przysługiwać również, gdy inne przepisy tak określają warunki potwierdzania kwalifikacji zawodowych. 
  • egzamin dyplomowy na studiach – wymiar urlopu na ostatnim roku studiów jest niezależny od tego, jakiego rodzaju studia kończy pracownik, tj. inżynierskie, licencjackie czy magisterskie.

Przepisy Kodeksu pracy nie przewidują urlopu szkoleniowego na egzaminy kończące naukę na poszczególnyc...

Artykuł jest dostępny dla zalogowanych użytkowników.

Jak uzyskać dostęp? Wystarczy, że założysz konto lub zalogujesz się.
Czeka na Ciebie pakiet inspirujących materiałów pokazowych.
Załóż konto Zaloguj się

Przypisy