Dołącz do czytelników
Brak wyników

Coaching w pracy socjalnej

21 lutego 2019

NR 47 (Wrzesień 2017)

Zarządzanie pracą i czasem pracy
Jak radzić sobie ze stresem, kiedy liczba obowiązków jest zbyt duża?

0 19

Czas ucieka, przecieka między palcami, goni nas. Istnieje wiele powiedzeń związanych z czasem, a wszystkie podkreślają, że czas jest czymś nieuchwytnym i niestałym. Umiejętność efektywnego wykorzystania czasu to jedna z bardzo praktyczna kompetencja, która może przynieść wiele pozytywnych zamian zarówno w życiu zawodowym, jak i prywatnym. 

Pracownik socjalny jest jednym z zawodów służebnych, których specyfiką jest praca z ludźmi i dla ludzi. Zawsze znajdzie się grono niezadowolonych beneficjentów, opornych na wszelką współpracę, a przy tym mocno roszczeniowych, nastawionych tylko na to, aby otrzymać żądane świadczenia pieniężne. W przypadku takich klientów nawet najbardziej ambitne teorie pracy socjalnej trudno zastosować w praktyce.

Podopieczni stanowią jedno ze źródeł stresu, a wyeliminowanie tzw. trudnych klientów wydaje się być w praktyce niemożliwe. Głównymi stresorami w pracy osób świadczących usługi społeczne są (Bajcar i in., 2011): 

  • duża liczba klientów przy jednoczesnym istnieniu czynnika presji czasu, 
  • negatywne emocje często wyrażane przez klientów,
  • świadomość często nieodwracalnych skutków własnych działań kierowanych do innych ludzi,
  • konieczność motywowania i przekonywania ludzi do działań wiążących się często z ich uczuciem dyskomfortu.

W tej sytuacji warto zastanowić się nad innymi źródłami stresu w pracy pracownika socjalnego, które z pewnością można w odpowiedni sposób zminimalizować lub całkowicie wykluczyć. Jednym z bardziej wyrazistych stresorów, powodujących szereg sytuacji problematycznych, jest czas – a właściwie jego permanentny brak. Czas to swego rodzaju, dany nam na „tu i teraz”, kapitał, który warto starannie inwestować. Jest on zasobem ograniczonym, nie można go kupić, zmagazynować ani rozmnożyć. Z każdą chwilą staje się coraz cenniejszy, a poszukiwanie straconego czasu skazane jest na porażkę. Od powstania świata czas jest niezmienny. Godzina ma 60 minut, a minuta 60 sekund. Każdy z nas ma 24 godziny na dobę, 168 godzin tygodniowo i 8760 godzin rocznie. 

Czy czasem da się zarządzać?

Czas jest nieuchwytny i tak naprawdę zarządzać nim nie można. Jedną rzeczą, jaką możemy zrobić, to nauczyć się lepiej i efektywniej wykorzystywać czas, który mamy do dyspozycji. Oznacza to, że poprzez kontrolowanie tego, co robimy, zarządzamy sobą w czasie i dokładnie to mamy na myśli mówiąc o zarządzaniu czasem. Zarządzanie sobą w czasie jest ważne w każdej dziedzinie naszego życia – zarówno w obszarze pracy, jak i w życiu prywatnym. Najważniejszą rzeczą w zarządzaniu czasem jest zatem właściwe ustalenie celu, do którego mają nas doprowadzić poszczególne działania. S. Covey mówi, że w obecnych czasach żyjemy pod dyktatem zegarka i tego, co on symbolizuje (pośpiech, załatwianie spraw pilnych, wysokie natężenie stresu), nie doceniamy natomiast znaczenia kompasu (odpowiedzialnego za obieranie właściwego kierunku i podążanie w jego stronę).

Zarządzanie czasem to:

  • proces, którego celem jest efektywne kształtowanie czasu – ustalanie harmonogramów działań, tworzenie list zadań do wykonania, delegowanie obowiązków oraz stosowanie innych tego typu systemów, które pomagają zorganizować czas w sposób jak najbardziej efektywny, 
  • mądre zagospodarowywanie czasu działaniami, które przybliżą Cię do realizacji Twoich celów, 
  • podnoszenie skuteczności działania poprzez efektywniejsze wykorzystywanie czasu.

 

Droga do celu

Wyznaczenie celu w sposób przemyślany pozwala w dalszej kolejności prawidłowo inwestować w swoje działania czas, energię i koncentrację. Bez wątpienia warto zatem poświęcić… nieco czasu na refleksję w tym zakresie. Przydatne mogą okazać się zamieszczone dalej pytania. Pozwalają one doprecyzować, do czego naprawdę dążymy i na czym nam zależy.

Aby wytyczyć jasne cele zawodowe, ustal:

  • Co chcesz osiągnąć?
  • Czy Twoje cele współgrają ze sobą? Czy nie ma między nimi konfliktu?
  • Czy możesz określić cel nadrzędny i cele cząstkowe (prowadzące do niego)?
  • Czy znasz swoje mocne i słabe strony, które mogą pomagać i utrudniać realizację zamierzeń?

Właściwie postawiony sobie cel działania powinien spełniać następujące kryteria, a zatem cele:

  • należy określać i wybierać po rozpoznaniu potrzeb,
  • muszą być wykonalne w praktyce,
  • powinny być sformułowane w sposób precyzyjny i jasny,
  • powinny być zaakceptowane przez ich realizatorów,
  • nie mogą być wzajemnie sprzeczne i powinny być uszeregowane według hierarchii ważności,
  • wraz z celami trzeba określać kryteria oceny stopnia ich osiągnięcia.

Im wyraźniej postawiony cel, tym większa jasność, co do oceny wyników naszych działań. Im lepiej dobrane środki do osiągnięcia celu, tym większa pewność jego osiągnięcia. Dążenie do celu nadaje sens działaniu i życiu. Określanie celów to proces, który podlega stałym przekształceniom. Znajomość własnych celów i ich konsekwentna realizacja to angażowanie energii do czynności ważnych, zamiast rozpraszania jej na drobne, nieistotne sprawy. Przyjmuje się współcześnie, że umiejętność właściwego wyznaczania sobie celów do osiągnięcia jest jednym z bardzo istotnych warunków osiągania sukcesów. Bez wyraźnego poczucia celu nie można również zarządzać swoim czasem. A co w sytuacji, kiedy wyznaczony przez nas cel jest bardzo duży i odległy? Najczęściej jest to cel długoterminowy. Aby go...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań czasopisma "Doradca w Pomocy Społecznej"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • pełen dostęp do archiwalnych numerów czasopisma w wersji elektronicznej
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy