Dołącz do czytelników
Brak wyników

Tematu numeru

23 czerwca 2021

NR 82 (Czerwiec 2021)

Rodzinny wywiad środowiskowy w świetle nowych regulacji – wybrane aspekty

0 21497

O nowym rozporządzeniu w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego wspominało się już od dłuższego czasu, projekt bowiem pojawił się na stronach Rządowego Centrum Legislacji w grudniu 2020 r. Po niewielkich poprawkach rozporządzenie jest już opublikowane (Dz.U. z 2021 r., poz. 893). Wydawałoby się, że w tym zakresie niewiele można zmienić, ale lektura nowych regulacji w niektórych obszarach prowadzi do bardzo interesujących spostrzeżeń.

Opracowanie nowego rozporządzenia w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego – zgodnie z wyjaśnieniami Minister Rodziny i Polityki Społecznej – spowodowane jest koniecznością uporządkowania i doprecyzowania kwestii, które dotąd budziły wątpliwości interpretacyjne lub stanowiły istotną barierę w przeprowadzeniu procedury wywiadu. Nadto zasadne jest dostosowanie przepisów rozporządzenia do aktualnego brzmienia ustawy o pomocy społecznej, w szczególności uwzględnienia CUS jako nowej jednostki organizacyjnej pomocy społecznej, której pracownicy również wywiady przeprowadzają.
Jednakże nowości w rozporządzeniu jest jeszcze więcej… Niektóre, przynajmniej na początku, mogą budzić wątpliwości.

POLECAMY

§ 3 nowego rozporządzenia

§ 3. 1. Wywiad przeprowadza się z osobą lub rodziną w miejscu zamieszkania lub pobytu, w dniach roboczych, w godzi­nach pracy podmiotu uprawnionego, albo w innym terminie uzgodnionym z osobą lub rodziną, za zgodą kierownika jednostki organizacyjnej pomocy społecznej. 
2. Wywiad przeprowadza się w terminie 14 dni roboczych od dnia powzięcia wiadomości o konieczności jego przepro­wadzenia. 
3. W sprawach niecierpiących zwłoki, wymagających pilnej interwencji pracownika socjalnego zatrudnionego w pod­miocie uprawnionym, wywiad przeprowadza się niezwłocznie, nie później niż w terminie 2 dni roboczych od dnia powzięcia wiadomości o potrzebie przyznania świadczenia z pomocy społecznej, zwanego dalej „świadczeniem”.

Regulacje zawarte w § 2 i § 3 istotnie wprowadzają CUS do kręgu jednostek, których pracownicy socjalni uprawnieni są do przeprowadzania wywiadów – i poza tym innych nowości nie wprowadza. Zarówno terminy: 14-dniowy na przeprowadzenie wywiadu, dwudniowy w sprawach pilnych, jak i godziny przeprowadzania wywiadu oraz możliwość przeprowadzenia wywiadu poza godzinami pracy jednostki obowiązują w dotychczasowym stanie prawnym.
W tym miejscu jednak parę uwag związanych z zapisami tego paragrafu. Przede wszystkim zwracamy uwagę na konotacje zapisu „albo w innym terminie uzgodnionym z osobą lub rodziną, za zgodą kierownika jednostki organizacyjnej pomocy społecznej”. Możliwość, a nawet konieczność przeprowadzenia wywiadu w innych godzinach niż w tych, które wynikają z regulaminu, jest codziennością. Konieczność spotkania współmałżonka klienta czy (co nawet istotniejsze) dzieci bardzo często wymusza popołudniowe godziny wywiadu. Należy jednak pamiętać, że pracownik socjalny ma uprawnienia do wykonywania swoich obowiązków zgodnie z regulaminem pracy (w godzinach pracy jednostki). Oznacza to, że jeśli przeprowadza wywiad w innym czasie, zgodnie z zapisami rozporządzenia musi mieć zgodę kierownika ośrodka. Warto zadbać, by zgoda ta miała charakter formalny. Oznacza to – naszym zdaniem – że zgoda ta powinna być sformalizowana. Formalna strona staje się istotna np. w przypadku wypadku pracownika w trakcie popołudniowego wywiadu. Z naszych doświadczeń wynika, że czasami ubezpieczyciel przed wypłatą odszkodowania wymaga wykazania, że pracownik był faktycznie w trakcie wykonywania czynności zawodowych. Dodatkowo, szczególnie w sytuacjach konfliktów rodzinnych – np. w sądzie, gdy jedna strona wzywa pracownika socjalnego na świadka, druga może kwestionować, że był on w trakcie pracy. Wydaje się nam, że związku z tym lepiej ustalić w jednostce procedurę uzyskania takiej zgody. Na przykład na wniosku pracownika opisującego zasadność czy konieczność przeprowadzenia wywiadu poza godzinami pracy jednostki, kierownik wyraża zgodę i wniosek przechodzi przez książkę podawczą (ważne) lub zarządzeniem kierownika zostaje wprowadzony druk.
Dodatkowo, sprawa ciągle wywołująca spory, a nieuregulowana w rozporządzeniu, to kwestia, czy umawiać się z klientem na określony termin wywiadu czy też podać tylko ramy, np. w ciągu trzech dni w godzinach od 10 do 14. W naszym odczuciu termin wywiadu powinien być z klientem uzgodniony. Wynika to przede wszystkim z idei pomocy społecznej oraz zasad pracy socjalnej. Przypominamy, że korzystanie z pomocy społecznej jest dobrowolne, nie wiąże się z przymusem. Dodatkowo klient ma prawo oczekiwać od pracownika socjalnego szacunku i uwzględnienia jego potrzeb. Nikt (również żadna z nas) nie chciałby oczekiwać przez trzy dni na wizytę pracownika np. urzędu. Uważamy (i słusznie), że będzie szanowany nasz czas. Klienci pomocy społecznej też mają do tego prawo. Argument, że klient „przygotuje” się na wizytę, nie do koń...

Pozostałe 90% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów



Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań czasopisma "Doradca w Pomocy Społecznej"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Pełen dostęp do archiwalnych numerów czasopisma w wersji elektronicznej
  • ...i wiele więcej!

Przypisy