Dołącz do czytelników
Brak wyników

Prawo pod lupą

20 lutego 2019

NR 49 (Listopad 2017)

Profilowanie w urzędach pracy

207

Jednym z częstszych powodów przyznawania klientom pomocy społecznej świadczeń pieniężnych jest bezrobocie. Przyznanie zasiłku z powodu bezrobocia na bazie ustawy o pomocy społecznej wymaga od klienta spełnienia ustawowych przesłanek dotyczących statusu osoby bezrobotnej, a jedną z nich jest formalna rejestracja w powiatowym urzędzie pracy (dalej PUP). Już podczas pierwszej wizyty w urzędzie klient zostanie przypisany do jednego z trzech profili. Od wyniku profilowania zależy, na jaką pomoc może liczyć dana osoba. 

Informacja o tym, do jakiego profilu został przypisany dany klient może być bardzo przydatna dla prowadzącego jego sprawę pracownika socjalnego. Niestety, wielu klientów nie zna swojego profilu, dlatego warto uczulić taką osobę przed pierwszą wizytą w urzędzie, aby poprosiła doradcę w powiatowym urzędzie pracy o tę informację. Na czym polega profilowanie i w jaki sposób poszczególne profile wpływają na pomoc uzyskiwaną przez klientów?

Profilowanie jako test kompetencji społecznych i zawodowych

Podczas pierwszej wizyty w urzędzie pracy osobie bezrobotnej zostaje nadany jeden z trzech profili. Może się jednak zdarzyć, że pracownik rejestrujący nowe osoby w urzędzie nie będzie doradcą klienta, który przeprowadza profilowanie i wtedy klient zostanie poproszony o to, aby stawił się ponownie w PUP celem nadania profilu. Doradca klienta (pracownik urzędu pracy, który zostanie przypisany do danego klienta i będzie prowadził jego sprawę od momentu rejestracji aż do wyrejestrowania z urzędu, podobnie jak pracownik socjalny w OPS) przeprowadzi z osobą bezrobotną ustrukturyzowany wywiad zgodnie z opracowanym przez Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej kwestionariuszem. Kwestionariusz (patrz str. 15–16) dotyczy motywacji klienta, jego sytuacji zawodowej, umiejętności i doświadczenia. Pracownik urzędu samodzielnie wypełnia formularz na komputerze, w programie Syriusz, opierając się na odpowiedziach ustnie udzielanych przez klienta. W zależności od udzielonych odpowiedzi każdy bezrobotny zostaje przypisany do jednej z trzech grup: 

  • profil A (nazywany również Profilem I), tj. osób uznanych za będące „blisko rynku pracy” i „gotowych do powrotu na rynek”; 
  • profil B (nazywany również Profilem II), czyli osób klasyfikowanych jako o „średniej gotowości do powrotu na rynek pracy” i o „średnim oddaleniu od rynku pracy”; 
  • profil C (nazywany również Profilem III), czyli osób uznanych za bardzo „oddalone od rynku pracy” i/lub „niegotowe do podjęcia zatrudnienia”. 

W zależności od przypisania do określonej grupy dla danego typu klientów stosuje się ściśle wyznaczone formy pomocy. Subsydiowane formy zatrudnienia, jak staże oraz kursy i szkolenia, są dostępne tylko dla profilu B. Jest to profil najbardziej pożądany z punktu widzenia osób poszukujących zatrudnienia, ze względu na wielość form pomocy proponowanej przez PUP. Osoby z profilem A teoretycznie nie wymagają pomocy, gdyż są zdolne samodzielnie znaleźć zatrudnienie, więc jej nie dostają (przedstawia im się jedynie dostępne niedotowane przez urząd oferty pracy). Najbardziej kontrowersyjny jest profil C, w stosunku do którego stosuje się właściwie tylko kierowanie na prace społecznie użyteczne prowadzone przez Centra Integracji Społecznej i wobec której podejmuje się działania aktywizacji społecznej, a nie zawodowej, wspólnie z instytucjami pomocy społecznej. Osoby z tym profilem mogą liczyć na formy pomocy w ograniczonym zakresie i to często takie, których samorządy nie muszą organizować, więc wiele z nich tego nie robi.

Jeśli klient zmieni miejsce zamieszkania, zmieni się jego stan zdrowia, zdobędzie nowe kwalifikacje lub uprawnienia itd., doradca klienta może przeprowadzić z nim kolejny wywiad w celu ponownego ustalenia profilu pomocy. Wymaga to jednak złożenia wniosku przez bezrobotnego. 

 

O ten profil starają się najczęściej osoby, które nie chcą, tak naprawdę, podjąć zatrudnienia, a jest im potrzebne jedynie ubezpieczenie zdrowotne i zasiłek z OPS. Klient nie ma wpływu na przypisanie go do danego profilu, co może być źródłem napięć i konfliktów na linii doradca–klient. Bezrobotny nie może również odmówić poddania się profilowaniu, gdyż stanowi to podstawę do niezarejestrowania lub wyrejestrowania danej osoby z PUP. Dnia 23 października 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wydał wyrok (sygn. akt: II SA/Po 440/15) w związku ze skargą bezrobotnego, który stwierdził, że nie zgadza się z przypisanym profilem i dlatego nie zgłosił się do swojego urzędu pracy w celu sporządzenia indywidualnego planu działania. Skarżący wnosił, że nie może zgodzić się na przypisany profil, gdyż kwestionariusz profilowania wypełniał sam pracownik PUP na swoim komputerze i bezrobotny nie wie, co doradca tam wpisał. Jak w swojej skardze podaje ww. Powyższy profil nie dotyczy mojej osoby, ponieważ odpowiedzi nie są moje lecz pracownika. Skarżący twierdził, że pracownik PUP wpisywał w kwestionariusz dowolnie wybrane odpowiedzi, nie kierując się wypowiedziami bezrobotnego, a winny jest również sposób sporządzenia formularza, który uwzględnia jedynie kilka możliwych do wyboru odpowiedzi zamkniętych. WSA skargę oddalił, dowodząc, że bezrobotny został sprofilowany zgodnie z przyjętymi przepisami, po analizie jego sytuacji dokonanej przez pracownika PUP. Ważne jest, aby uczulić klienta na to, że nie może odmówić procedury profilowani...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań czasopisma "Doradca w Pomocy Społecznej"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • pełen dostęp do archiwalnych numerów czasopisma w wersji elektronicznej
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy