Dołącz do czytelników
Brak wyników

Kierownik ops , Otwarty dostęp

24 marca 2021

NR 79 (Marzec 2021)

Zmiany w przepisach prawa pracy związane z pandemią z perspektywy pracowników budżetowych

25

Pandemia koronawirusa znacząco wpłynęła na sposób w jaki wykonujmy pracę. Znaczna część pracowników budżetowych pracuje w trybie pracy zdalnej lub hybrydowej. Do tego sytuacje, w których pracownik znalazł się na kwarantannie stają się nagminne. Jak przepisy regulują nowe realia pracy i do czego zobowiązany jest pracodawca?

Zgodnie z Rozporządzeniem Rady Ministrów zmieniającym rozporządzenie w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii z dnia 14 stycznia 2021 r., do dnia 28 marca 2021 r. przedłużono wykonywanie pracy zdalnej w urzędach administracji publicznej lub jednostkach organizacyjnych wykonujących zadania o charakterze publicznym. Nie dotyczy to jednostek organizacyjnych sądów i prokuratury.
O wykonywaniu pracy zdalnej decydują kierownicy urzędów administracji publicznej, dyrektorzy generalni urzędów lub kierujący jednostką organizacyjną, którzy polecają jej wykonanie pracownikom. Konieczna jest więc decyzja kierownika, dyrektora lub kierującego danym podmiotem, aby pracownicy mogli wykonywać pracę w swoim miejscu zamieszkania bądź w innym miejscu, niebędącym stałym miejscem jej wykonywania (praca zdalna nie musi być bowiem wykonywana w miejscu zamieszkania).
Do warunków świadczenia pracy zdalnej stosuje się przepisy art. 3 ust. 3–8 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych. Oznacza to, że do niezbędnych elementów świadczenia pracy zdalnej wymagane jest, aby:

POLECAMY

  • pracownik posiadał umiejętności i możliwości techniczne oraz lokalowe do wykonywania takiej pracy; musi na to pozwalać także rodzaj pracy; w szczególności praca zdalna może być wykonywana przy wykorzystaniu środków bezpośredniego porozumiewania się na odległość lub dotyczyć wykonywania części wytwórczych lub usług materialnych;
  • narzędzia i materiały potrzebne do wykonywania pracy zdalnej oraz obsługę logistyczną pracy zdalnej zapewnił pracodawca,
  • możliwe było poszanowanie i ochrona informacji poufnych i innych tajemnic prawnie chronionych, w tym tajemnicy przedsiębiorstwa lub danych osobowych, a także informacji, których ujawnienie mogłoby narazić pracodawcę na szkodę, jeżeli przy wykonywaniu pracy zdalnej pracownik będzie używać narzędzi lub materiałów niezapewnionych przez pracodawcę;
  • na polecenie pracodawcy, pracownik wykonujący pracę zdalną prowadził ewidencję wykonanych czynności, uwzględniającą w szczególności opis tych czynności, a także datę oraz czas ich wykonania – ewidencja powinna być sporządzana w formie i z częstością określoną w poleceniu.

Praca zdalna

Polecenie wykonywania pracy zdalnej może być w każdym czasie przez pracodawcę cofnięte.
Jednocześnie nie każda praca wykonywana w urzędzie lub jednostce organizacyjnej będzie mogła być wykonywana zdalnie. Zdecyduje o tym osoba kierująca. Kierownik urzędu administracji publicznej, dyrektor generalny urzędu lub kierujący jednostką organizacyjną wykonującą zadania o charakterze publicznym może wyłączyć z zakresu pracy zdalnej:

  • pracowników realizujących zadania niezbędne do zapewnienia pomocy obywatelom lub
  • inne zadania niezbędne ze względu na przepisy prawa lub potrzeby urzędu lub jednostki, jeżeli nie jest możliwe ich wykonywanie w ramach pracy zdalnej.

Wprowadzenie pracy zdalnej nie wymaga zmiany regulaminu pracy, ale oczywiście nie jest wykluczone, że pracodawca będzie chciał wprowadzić zasady jej wykonywania. W tym celu może stworzyć regulamin wykonywania pracy zdalnej, z którym pracownik będzie zapoznawał się i potwierdzał tę okoliczność przed przystąpieniem do wykonywania pracy zdalnej.
Jeżeli kierownik zdecyduje o skierowaniu określonych pracowników do wykonywania pracy zdalnej, polecenie jej wykonywania może wyglądać następująco:

Zaległy urlop podczas stanu zagrożenia epidemicznego lub epidemii

W czasie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, ogłoszonego z powodu COVID-19 obowiązują szczególne regulacje dotyczące zaległego urlopu.
Pracodawca może – w terminie przez siebie wskazanym – wysłać pracownika na zaległy urlop wypoczynkowy. Co ważne, nie jest wymagane uzyskanie zgody pracownika i uwzględnienie planu urlopów. Chodzi tutaj o niewykorzystany przez pracownika w poprzednich latach kalendarzowych urlop wypoczynkowy, w wymiarze do 30 dni urlopu. Pracownik jest obowiązany skorzystać z tego urlopu.
Na skutek tego szczególnego przepisu modyfikacji ulega w czasie pandemii art. 168 Kodeksu pracy, który nakazuje udzielić pracownikowi niewykorzystanego urlopu w terminie odpowiednio ustalonym, najpóźniej do 30 września następnego roku kalendarzowego.

Płaca minimalna

Wynagrodzenie minimalne pracowników wzrasta od początku stycznia 2021 r. do kwoty 2800 zł brutto.
Podobnie zwiększeniu ulega minimalna stawka godzinowa dla umów cywilnoprawnych do kwoty 18,30 zł brutto.

Brak możliwości wykonywania pracy pomimo gotowości pracownika do jej wykonywania

W przypadku gdy pracodawca musi zamknąć swój zakład pracy bądź nie ma możliwości wykonywania pracy zdalnej przez pracownika, pracownikowi nadal przysługuje wynagrodzenie. Warunkiem jest gotowość pracownika do jej wykonywania i brak winy pracownika w przestoju. Przedmiotowe regulacje to nie novum, wynikają z art. 81 Kodeksu pracy, ale warto je przypomnieć, ponieważ mogą często znaleźć zastosowanie w dobie pandemii koronawirusa.
Wysokość otrzymanego wynagrodzenia jest szczegółowo uregulowana. Pracownikowi przysługuje wynagrodzenie:

  • wynikające z jego osobistego zaszeregowania, określonego stawką godzinową lub miesięczną (np. stała stawka miesięczna – w czasie przestoju pracownik ma prawo do 100% stałego wynagrodzenia),
  • jeżeli składnik wynagrodzenia nie został wyodrębniony przy określaniu warunków wynagradzania, pracownikowi przysługuje 60% wynagrodzenia (chodzi o pracowników otrzymujących np. wynagrodzenie prowizyjne).

Wynagrodzenie za czas przestoju nie może być jednak niższe niż minimalne wynagrodzenie, a więc niższe niż 2800 zł brutto.

Tymczasowe przeniesienie pracownika do pracy w innej jednostce

Możliwe jest także, w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii, aby wójt, burmistrz, prezydent miasta, w tym prezydent miasta na prawach powiatu, starosta oraz marszałek województwa polecił:

  • tymczasowe przeniesienie pracownikowi podległego mu urzędu,
  • tymczasowe przeniesienie pracownika jednostki, którą kieruje kierownik podległej wójtowi/burmistrzowi/prezydentowi/staroście/marszałkowi województwa jednostki
    – do wykonywania innej pracy, niż określona w umowie o pracę, zgodnej z jego kwalifikacjami, w innej jednostce, o której mowa w art. 2 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych, w tej samej lub innej miejscowości. Polecenie może dotyczyć maksymalnie okresu trzech miesięcy.
     
Dokument 1. Wzór polecenia wykonywania pracy zdalnej


Pracownik przeniesiony otrzymuje wówczas wynagrodzenie stosowne do wykonywanej pracy, nie niższe jednak od dotychczasowego.
Co do zasady, przeniesienie nie wymaga zgody pracownika, chyba że chodzi o kobietę w ciąży, pracownika opiekującego się dzieckiem do ukończenia przez nie 4. roku życia lub osoby będącej jedynym opiekunem dziecka w wieku do lat 15.
Celem przeniesienia jest zapewnienie sprawnej realizacji zadań jednostki, do której przenoszony jest pracownik.
Przeniesienie pracownika nie spowoduje rozwiązania stosunku pracy z pracodawcą dotychczasowym.

Świadczenie pracy w trakcie kwarantanny i izolacji w warunkach domowych

Pracownik poddany obowiązkowej kwarantannie, w okresie ogłoszenia stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii, może – za zgodą pracodawcy – świadczyć w trybie pracy zdalnej pracę określoną w umowie i ot...

Artykuł jest dostępny w całości tylko dla zalogowanych użytkowników.

Jak uzyskać dostęp? Wystarczy, że założysz bezpłatne konto lub zalogujesz się.
Czeka na Ciebie pakiet inspirujących materiałow pokazowych.
Załóż bezpłatne konto Zaloguj się

Przypisy