Dołącz do czytelników
Brak wyników

Prawo pod lupą

20 lutego 2019

NR 48 (Październik 2017)

Dysproporcja pomiędzy udokumentowaną wysokością dochodu, a sytuacją majątkową skarżącego

0 140

Jak postępować w przypadku, kiedy to deklarowana przez klienta OPS wysokości dochodu nie jest zgodna z jego rzeczywistą sytuacją majątkową? 

Pomoc społeczna jest jedną z form szeroko rozumianego zabezpieczenia społecznego. W swych założeniach zakłada udzielanie wsparcia – zarówno finansowego, jak i rzeczowego – tym członkom społeczeństwa, którzy znaleźli się w trudnej sytuacji życiowej, a jednocześnie ich własne możliwości są na tyle ograniczone, że samodzielne z niej wyjście, albo jest niemożliwe, albo też znacznie utrudnione. Obowiązująca ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1769) przewiduje stosunkowo szeroki wachlarz świadczeń mających na celu udzielenie wsparcia. Nie jest to jednak pomoc bezwarunkowa, albowiem jej udzielenie uzależnione jest od aktywnej współpracy w rozwiązaniu zaistniałego dla jednostki problemu. Oczywiście zasady takiej współpracy powinny być indywidualizowane w oparciu o ustalone osobiste warunki danego środowiska. Niezależnie od tego, zdarzają się sytuacje, w których pomimo zaistnienia ustawowych przesłanek udzielenia świadczeń z pomocy społecznej, tj. przesłanki dochodowej oraz przesłanek określonych dla danego rodzaju świadczenia opisanych w przepisach szczególnych ustawy, wsparcie nie może zostać udzielone, albowiem stwierdzona zostaje na tyle istotna rozbieżność pomiędzy ustalonym czy też deklarowanym dochodem a ustaloną sytuacją majątkową, że możemy mówić o zaistnieniu dysproporcji. Przy czym jest to tego rodzaju dysproporcja, która dla bezstronnego obserwatora pozwala na przyjęcie, że po stronie ubiegającego się o świadczenie z pomocy społecznej istnieją takie okoliczności, pozwalające obiektywnie ocenić, że istnieje możliwość samodzielnego przezwyciężenia trudnej sytuacji życiowej przy wykorzystaniu własnych zasobów majątkowych. Ustawa o pomocy społecznej w przepisie art. 12 wskazuje w szczególności na posiadanie znacznych zasobów finansowych, wartościowych przedmiotów majątkowych lub nieruchomości, przy czym co istotne, nie tyle istotny jest sam fakt posiadania takich możliwości, ile możliwość skorzystania z nich. Jeżeli możliwości takie nie są obarczone nadmiernymi trudnościami, np. skorzystaniem z zasobów finansowych, jakimi są oszczędności pieniężne, słusznym jest oczekiwanie wykorzystania ich w pierwszej kolejności przed zwróceniem się o udzielenie świadczenia z pomocy społecznej. Natomiast jeżeli ich zbycie – zwłaszcza przedmiotów wartościowych i uzyskanie z tego środków pieniężnych na zaspokojenie potrzeb – wymaga czasu, to taka okoliczność także musi zostać uwzględniona. 

Uznanie administracyjne 

Zastosowanie przepisów ustawy o pomocy społecznej, regulujących przypadek dysproporcji jest działaniem w ramach tzw. uznania administracyjnego, to jest przewidzianej przepisami prawa sytuacji możliwości wyboru konsekwencji prawnych. Jest to swoistego rodzaju luz decyzyjny. Należy jednak wskazać w tym miejscu, że działanie organu korzystającego z możliwości podjęcia decyzji w ramach uznania administracyjnego musi mieścić się w granicach zakreślonych, wynikającym z przepisu art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1257) dążeniem do wyjaśnienia prawdy obiektywnej i obowiązkiem załatwienia sprawy z uwzględnieniem słusznego interesu strony. Rozstrzygnięcia (w szczególności te negatywne dla strony) podejmowane w ramach uznania administracyjnego powinny być więc szczególnie przekonująco, wyczerpująco i jasno uzasadnione – zarówno co do faktów, jak i co do prawa – tak aby nie było wątpliwości, że wszystkie okoliczności sprawy zostały rozważone i ocenione. Decyzja taka powinna więc w sposób czytelny, umożliwiający kontrolę poszczególnych etapów rozumowania, przedstawić wszystkie przesłanki faktyczne i interpretacyjne wnioskowania organu. Z wynikającą z przepisu art. 7 k.p.a. zasadą prawdy obiektywnej, koreluje nowa zasada wprowadzona do k.p.a. od dnia 1 czerwca 2017 r.1 nakazująca rozstrzyganie wątpliwości zaistniałych w prowadzonym postępowaniu na...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań czasopisma "Doradca w Pomocy Społecznej"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • pełen dostęp do archiwalnych numerów czasopisma w wersji elektronicznej
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy