Dołącz do czytelników
Brak wyników

Z praktyki pracownika

29 października 2018

NR 58 (Październik 2018)

Sposoby zdobywania wiedzy na temat społeczności lokalnej

0 218

Punktem wyjściowym do rozpoczęcia pracy ze społecznością lokalną jest zdobycie ogólnej wiedzy o środowisku lokalnym, w którym przyjdzie nam pracować. Takie informacje są wstępem do działań ukierunkowanych na ocenę zebranych informacji, a następnie do wyciągania dalszych wniosków.

Gdy rozpoczynałam pracę organizatora społeczności lokalnej, dostałam za zadanie pracę w konkretnej, niewielkiej dzielnicy miasta, w którym pracuję. Powiedziano mi, że mieszkańcy i lokalni liderzy potrzebują pomocy i wsparcia przy planowaniu działań. Mieszkańcy chcieli zmian w dzielnicy, jednakże nie wiedzieli, jak je zrealizować. Byli też bardzo roszczeniowi i tak naprawdę chcieli, żeby to miasto zrealizowało za nich wszystkie ich postulaty.

Swoją pracę na terenie dzielnicy rozpoczęłam od spaceru. I chociaż znałam to miejsce z wcześniejszych odwiedzin, to spacer, któremu przyświecała myśl „trzeba zobaczyć, co to za dzielnica”, pokazał mi jej inne oblicze. Zobaczyłam powojenne, a więc stare kamienice, gdzieniegdzie bruk, wiele starszych osób, zielony skwer z jedną ławką. Zobaczyłam, że nie ma placu zabaw dla dzieci, w dzielnicy nie było też żadnej świetlicy czy miejsca, w którym dzieci czy ludzie starsi mogliby spędzać swój wolny czas.

Na drugi spacer zaprosiłam pracownika socjalnego z rejonu i policjantów, którzy poprowadzili mnie jeszcze innymi drogami, snując opowieści o historii miejsca, mieszkańcach, problemach, przyjmowanych zgłoszeniach, interwencjach.


Nawiązywanie kontaktów

Nawiązywanie kontaktów, poznawanie ludzi i terenu, wywiady, rozmowy, badanie problemów i potrzeb – to wszystko pozwoli nam określić, jacy są mieszkańcy miasta/dzielnicy/wsi, jaki jest ich status społeczny, gdzie są zatrudnieni, czym zajmują się poza pracą, jakie problemy są dla nich istotne oraz czym dysponuje środowisko są bardzo istotnym elementem zdobywania wiedzy, których pominąć nie można.

Żaden organizator społeczności lokalnej nie może działać w osamotnieniu. Dlaczego? Bo niewiele zrobi w pojedynkę. Praca organizatora społeczności lokalnej to praca z ludźmi i dla ludzi, przy wykorzystaniu zasobów środowiska lokalnego. Dlatego też ważnym działaniem w naszej pracy jest nawiązywanie i podtrzymywanie kontaktów. Warto sprawdzić, jakie są organizacje czy instytucje w środowisku lokalnym, odwiedzić je i przedstawić się, spotkać się ze Strażą Miejską i Policją, odwiedzić parafię czy lokalny punkt charytatywny.

Ja postanowiłam rozpocząć nawiązywanie kontaktów od uczestnictwa w otwartym spotkaniu Rady Dzielnicy, a potem w spotkaniu środowiskowym organizowanym przez pracowników socjalnych. Przysłuchiwałam się temu, o czym zaproszone osoby ze sobą rozmawiają, co jest dla nich trudne, jakie mają pretensje, a jakie oczekiwania. Spotkałam się również z samymi pracownikami socjalnymi i wysłuchałam z czym mierzą się w swojej pracy; pytałam też o ich współpracę ze środowiskiem lokalnym.

Kilka rad1

  • Nigdy nie rezygnuj z okazji, aby nawiązać czy odnowić z kimś kontakt.

Sama się przekonałam, jak cenne są kontakty, bycie osobą rozpoznawaną w środowisku, jak ułatwia to pracę. Oczywiście pod warunkiem, że jesteśmy pozytywnie kojarzeni.

  • Zastanów się, jakie sprawiasz wrażenie.

Jak nas odbierają inni? Jakie robimy pierwsze i kolejne wrażenia? Czy na spotkaniu słuchamy rozmówcy, czy zaglądamy do smartfona? Jak jesteśmy ubrani (sposób ubierania wiele o nas mówi)? Czy jesteśmy punktualni? To wszystko składa się na odpowiedź: czy w przyszłej współpracy będziemy wiarygodni.

  • Naucz się słuchać i obserwować.

Słuchanie, dopytywanie, odpowiednie prowadzenie rozmowy, a także obserwacja i wyciąganie wniosków to podstawa w pracy organizatora społeczności lokalnej.

  • Stwarzaj możliwości nawiązywania kontaktów osobistych.

Pracując w środowisku lokalnym, należy stosować zasadę „chodź pieszo, nie używaj samochodu”, by można było znaleźć się w sytuacjach, w których pojawi się możliwość poznania nowych osób.

  • Aby otrzymywać trzeba także dawać.

Musimy pamiętać o zasadzie wzajemności w naszej pracy. Będąc jedynie biorcą – nie osiągniemy sukcesu. W pracy z innymi zawsze myśl, co można zaoferować w zamian (pomieszczenie, salę na spotkania, swoją wiedzę).

  • Nie wierz we wszystko, co się do ciebie mówi. 

Jest to związane z zasadą ograniczonego zaufania, lub zdroworozsądkowego podejścia.

Diagnozowanie

Profil środowiska lokalnego    
Taki profil (mapa zasobów) sporządza się w celu pozyskania informacji o społeczności zamieszkującej interesujący nas teren. Potrzebne nam będą dane twarde (informacje ilościowe) i dane miękkie (opinie). 
 

Ludzie
Ważne są dane demograficzne – liczba osób zamieszkujących nasz teren działania, rozkład wieku (grupy dominujące), struktura rodzin (wielodzietne czy raczej małe), liczba osób bezrobotnych, niepełnosprawnych, osób korzystających z pomocy społecznej, informacje o osobach aktywnych, ich zainteresowaniach. Powinniśmy też znać strukturę wyznaniową i kulturową, orientować się, czy w naszym sąsiedztwie mieszkają lokalne osobowości – politycy, dziennikarze, artyści.
 

Budownictwo
Należy dowiedzieć się, jaki dominuje rodzaj zasobów mieszkaniowych (budownictwo wielo- czy jednorodzinne), czy są to stare kamienice czy nowe bloki, jaki jest stan budynków.
 

Instytucje
Dokładne zebranie informacji o instytucjach z terenu naszego działania pozwoli znaleźć sojuszników. Instytucje to urzędy, szkoły, ośrodki zdrowia, przedsiębiorstwa prywatne i państwowe, organizacje społeczne, pozarządowe i religijne, handel i usługi itp. Istotne są dla nas relacje, jakie...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań czasopisma "Doradca w Pomocy Społecznej"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • pełen dostęp do archiwalnych numerów czasopisma w wersji elektronicznej
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy