Dołącz do czytelników
Brak wyników

Tematu numeru , Otwarty dostęp

7 września 2020

NR 75 (Sierpień 2020)

Nienależnie pobrane świadczenia z pomocy społecznej w świetle najnowszego orzecznictwa

0 5008

Do problematyki nienależnie pobranych świadczeń z pomocy społecznej powracamy co jakiś czas. Wydawałoby się, że zagadnienie to zostało poddane dogłębnej analizie i przepisy je regulujące nie powinny już budzić wątpliwości. Praktyka pokazuje jednak, że tak nie jest.

Pamiętaj

Zgodnie z ustawową definicją zawartą w art. 6 pkt 16 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 1507 z późn. zm.), zwanej dalej ustawą, za świadczenie nienależnie pobrane uważa się świadczenie pieniężne uzyskane na podstawie przedstawionych nieprawdziwych informacji lub niepoinformowania o zmianie sytuacji materialnej lub osobistej. 

POLECAMY


Oznacza to, że:

  • ze świadczeniami nienależnie pobranymi mamy do czynienia tylko w przypadku świadczeń pieniężnych (wydatki na świadczenia o charakterze niepieniężnym nie mieszczą się w tym pojęciu);
  • zostały uzyskane na podstawie okoliczności świadomego (!) wprowadzenia w błąd organu bądź świadomego (!) niepoinformowania o zmianie mającej istotny wpływ na prawo do świadczeń.

To podkreślane przez nas świadome działanie strony ma istotne znaczenie dla ewentualnego dochodzenia zwrotu nienależnie pobranych świadczeń. 
W każdej decyzji przyznającej prawo do świadczeń pouczenie zawiera – stosownie do treści art. 109 ustawy – informację zobowiązującą osoby i rodziny korzystające ze świadczeń z pomocy społecznej do niezwłocznego poinformowania organu, który przyznał świadczenie, o każdej zmianie w ich sytuacji osobistej, dochodowej i majątkowej, która to zmiana może mieć wpływ na prawo do świadczeń. Jednakże ocena świadomego działania strony, przeprowadzana dla celów postępowania w przedmiocie ustalenia i zwrotu nienależnie pobranego świadczenia, wymaga stwierdzenia przez organ, czy stronie były znane odpowiednie przepisy prawa, a więc wymaga stwierdzenia ponad wszelką wątpliwość, czy była ona skutecznie powiadomiona przez organ pomocy społecznej o okolicznościach, których zaistnienie ma wpływ na istnienie uprawnienia do świadczeń wypłacanych przez ten organ (por.: wyrok WSA w Lublinie z dnia 4 grudnia 2019 r., sygn. akt: II SA/Lu 541/19). Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, pouczenie spełnia wymogi prawidłowego tylko wtedy, gdy jest zredagowane w sposób zrozumiały dla konkretnej osoby i w taki sposób, aby mogła jego treść odnieść do swojej sytuacji, by następnie wiedzieć, że określona okoliczność w jej sytuacji ma znaczenie dla przyznania jej uprawnienia, a jej zaistnienie rodzi po jej stronie obowiązek poinformowania organu o tym fakcie (wyrok NSA z dnia 27 października 2010 r., sygn. akt: I OSK 981/10; wyrok NSA z dnia 21 marca 2019 r., sygn. akt: I OSK 3417/18, wyrok WSA w Lublinie z dnia 4 grudnia 2019 r., sygn. akt: II SA/Lu 541/19). Nie wystarczy zatem przytoczenie w pouczeniu jedynie przepisu art. 109 ustawy bez jego wyjaśnienia zawierającego wyczerpujące informacje o obowiązujących zasadach.
I tak, bez jasno sprecyzowanego pouczenia, w sprawie rozstrzygniętej przywołanym wyrokiem WSA w Lublinie z dnia 4 grudnia 2019 r., sygn. akt: II SA/Lu 541/19, uznano, że nie stanowi nienależnie pobranych świadczeń kilkadziesiąt zasiłków wypłaconych w okresie ponad 10 lat osobie, która przez tych dziesięć lat nie informowała organu o tym, że pobiera dodatek kombatancki, dodatek kompensacyjny i ryczałt energetyczny w kwocie przekraczającej kryterium dochodowe osoby samotni...

Artykuł jest dostępny w całości tylko dla zalogowanych użytkowników.

Jak uzyskać dostęp? Wystarczy, że założysz bezpłatne konto lub zalogujesz się.
Czeka na Ciebie pakiet inspirujących materiałow pokazowych.
Załóż bezpłatne konto Zaloguj się

Przypisy