Dołącz do czytelników
Brak wyników

Zdaniem psychologa

20 września 2021

NR 84 (Wrzesień 2021)

Zaburzone relacje rodzinne i ich wpływ na funkcjonowanie człowieka

0 7874

Człowiek bezsprzecznie jest istotą społeczną. Dlaczego? Na różnych etapach życia, w różnym stopniu i w różnym celu są jednostce potrzebne inne osoby.

Potrzeba kontaktów społecznych jest naturalną potrzebą człowieka, a jej deprywacja powoduje zaburzenia zarówno w sferze funkcjonowania społecznego, jak i psychicznego1. Pierwszym i najważniejszym środowiskiem społecznym dla człowieka jest rodzina, tam też występują najwcześniejsze formy doświadczeń jednostki. Rodzinę jako podstawową jednostkę społeczną spotkać można w zasadzie wszędzie – niezależnie od miejsca czy czasu, o którym się mówi. Trudno jest jednak w związku z tym jednoznacznie zdefiniować czym rodzina jest i wskazać, jaki „skład osobowy” powinna w sobie zawierać, by rodziną mogła być nazywana. Można by uznać, iż termin „rodzina” w najwęższym znaczeniu odnosi się do podstawowej jednostki pokrewieństwa, zaś w nieco szerszym jest to grupa ludzi o bliskich więziach, niekoniecznie powiązanych ze sobą więzami krwi. Pojęcie rodziny ewoluuje wraz ze zmieniającymi się standardami – kiedyś „tradycyjna” rodzina była prawie zawsze rodziną patriarchalną, podporządkowaną władzy ojca, obecnie zaś można by uznać, że w wielu sytuacjach zmienia się rola kobiety w rodzinie, której rola może (chociaż oczywiście nie musi) wykraczać poza rolę matki i gospodyni domu. Warto także zwrócić uwagę, że obecnie za rodzinę uznawane mogą być także bezdzietne (również z wyboru) pary. Te przemiany wydają się być naturalne i spójne ze zmieniającym się światem.
 

POLECAMY

Ważne

W odniesieniu do tego artykułu ważne będzie rozumienie rodziny w ujęciu systemowym (jest to jedno z podejść psychoterapeutycznych), gdzie rodzina jest całością, niebędącą przy tym prostą sumą swych elementów. Wszystkie elementy owej rodziny (systemu rodzinnego), czyli poszczególni członkowie rodziny, są ściśle ze sobą powiązane i wzajemnie oddziaływają na siebie. To, co wydaje się istotne w tym ujęciu i może być niezwykle pomocne i ważne z perspektywy praktyki pracownika pomocy społecznej w kontekście pracy z systemami rodzinnymi to fakt, iż owe wzajemne relacje pomiędzy wszystkimi członkami rodziny wpływają nie tylko na osoby będące bezpośrednio w tej relacji (np. mąż i żona), ale także na innych członków tej rodziny (np. na dzieci). 


Relacje zatem mają charakter bezpośredni i pośredni2. Ten punkt widzenia okazuje się przydatny, ponieważ pozwala zrozumieć, że np. konflikt rodziców może mieć istotny wpływ na dobrostan dziecka. Z socjologicznego punktu widzenia rodzina jest grupą pierwotną, ponieważ stanowi przestrzeń, w której rozpoczyna się uspołecznienie jednostki3.

Relacje rodzinne i ich znaczenie dla dobrostanu jednostki

Relacje rodzinne i ich jakość mają niezwykle istotne znaczenie dla funkcjonowania poszczególnych członków rodziny przez całe życie jednostek, odgrywają kluczową rolę w kształtowaniu dobrostanu jednostki w ciągu jej życia. Członkowie rodziny są ze sobą powiązani w istotny sposób na każdym etapie życia, a relacje pomiędzy nimi są ważnym źródłem więzi społecznych i wpływu społecznego na jednostki przez całe ich życie4. Wyniki badań pokazują, że relacje społeczne mogą mieć głęboki wpływ na dobrostan w ciągu życia5. Powiązania rodzinne mogą zapewnić większe poczucie sensu i celu, a także społeczne i materialne zasoby, które wpływają pozytywnie na dobrostan jednostki6. Jakość relacji rodzinnych, w tym wsparcie spo...

Pozostałe 90% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów



Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań czasopisma "Doradca w Pomocy Społecznej"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Pełen dostęp do archiwalnych numerów czasopisma w wersji elektronicznej
  • ...i wiele więcej!

Przypisy