Dołącz do czytelników
Brak wyników

Zdaniem psychologa

23 lutego 2021

NR 78 (Luty 2021)

Wsparcie psychologiczne dla rodzin zastępczych

0 1220

Opieka nad dzieckiem (osobą małoletnią) może przybierać różne formy. Jedną z nich jest rodzina zastępcza. To forma opieki nad dzieckiem małoletnim, którego rodzice biologiczni z różnych powodów nie mają możliwości realizowania obowiązku opieki i troski nad dzieckiem.

W języku prawniczym używa się określenia: pozbawienie lub ograniczenie władzy rodzicielskiej. Inną sytuacją jest: brak wiedzy na temat istnienia tychże rodziców, tj. są dla zainteresowanych nieznani (np. są to dzieci porzucone, zostawione). Oboje rodzice są pozbawieni tych praw i oboje są nieznani. Dzieje się to na skutek postanowienia sądu.
Znalezienie się w rodzinie zastępczej jest dla dziecka doświadczeniem równym co najmniej silnemu dystresowi.
Na obraz psychologiczny takiego doświadczenia dla dziecka i jego opiekunów znacząco wpływa to, iż formuła pieczy zastępczej w postaci „rodziny zastępczej” czy „rodzinnego domu dziecka” jest formułą temporalną – to okresowa, przejściowa forma opieki nad dzieckiem.
Tymczasowość formuły pieczy zastępczej, jaką jest rodzina zastępcza, ma bardzo duży wpływ na funkcjonowanie psychiczne dziecka w przyszłości.

POLECAMY

Rodzina zastępcza

Rodzina zastępcza zapewnia m.in.: kontakt z rodzicami biologicznymi i wspiera powrót do nich – jeżeli jest to możliwe, jeżeli nie – może dążyć do przysposobienia dziecka. Rodzina taka ma, ogólnie rzecz ujmując, spełniać funkcję, jaką spełniać powinna rodzina biologiczna, tj. wspierać dziecko w jego rozwoju, by mogło wieść satysfakcjonujące życie, nie wnosząc szkody w życie społeczne; by umiało pokonywać trudności, osiągać sukcesy. Przeznaczona jest także dla dzieci, którym brakuje tzw. dostosowania społecznego, które uległy procesowi demoralizacji. Akcentuje się przy tym wspieranie rozwoju interpersonalnego dziecka oraz zaspokajanie różnego rodzaju potrzeb dziecka (w tym emocjonalnych!). Wspieranie zaspokajania potrzeb dzieci i zaspokajanie ich odbywa się na wielu polach. Opiekunowie zastępczy wspierają rozwój intelektualny dziecka, emocjonalny, duchowy. Robią to m.in. angażując się w sformalizowany proces edukacyjny (uczęszczanie do przedszkola, szkoły; udział w innych zajęciach), organizację czasu wolnego (kolonie, wakacje). Fakt różnych rodzajów rodzin zastępczych (spokrewniona, niezawodowa, zawodowa – specjalistyczna lub o funkcji pogotowia rodzinnego) również ma znaczenie i wpływ na tworzenie relacji i więzi w niej występujących. Z założenia opiekunami zastępczymi mogą zostać osoby posiadające pełnię praw, które są zdrowe somatycznie i psychicznie oraz posiadają zdolności do zaspokajania potrzeb dzieci, którymi będą się opiekowały. To osoby, które dysponują wiedzą na temat funkcjonowania dzieci oraz sprawowania nad nimi opieki. Innym aspektem, który ma znaczny wpływ, jest czas przebywania dziecka w takiej rodzinie – najdłużej do ukończenia przez nie 25. roku życia.
Sytuacja prawna rodziny zastępczej jest specyficzna. Opiekunowie mają ograniczenia w działaniu i jednocześnie pewne obowiązki i możliwości. Wykorzystanie potencjału rodziny zastępczej wspiera pomoc pracowników socjalnych w zakresie wsparcia na różnych poziomach, w tym na poziomie psychologicznym (wsparcie psychiczne). Jednym z obowiązków opiekunów zastępczych jest stała współpraca z organem prowadzącym (np. MOPS czy PCPR) poprzez gromadzenie i przekazywanie dokumentacji na temat funkcjonowania i rozwoju dziecka, przebytych przez nie chorób, procesów leczenia, jego procesu edukacji itp.
Rodziny zastępcze w swoim funkcjonowaniu napotykają szereg różnego rodzaju trudności; bardzo często opiekunowie stają przed nowymi wyzwaniami. Listę trudności można...

Pozostałe 90% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów



Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań czasopisma "Doradca w Pomocy Społecznej"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Pełen dostęp do archiwalnych numerów czasopisma w wersji elektronicznej
  • ...i wiele więcej!

Przypisy