Dołącz do czytelników
Brak wyników

Zdaniem psychologa

26 listopada 2021

NR 86 (Listopad 2021)

Uzależnienie od cyberseksu – kryteria, studium przypadku, metody terapii

0 578

Człowiek bezsprzecznie jest istotą społeczną. Dlaczego? Na różnych etapach życia, w różnym stopniu i w różnym celu są jednostce potrzebne inne osoby.

Uzależnienie od cyberseksu nie jest tematem szeroko rozważanym w polskiej literaturze przedmiotu. Można znaleźć jednak opis rozmaitych badań dotyczących tego zjawiska w książkach i artykułach publikowanych za granicą, staną się więc one bazą tego swoistego przeglądu. By móc zagłębić się w zagadnienie uzależnienia od cyberseksu warto początku przedstawić definicje cyberseksu, jak i uzależnienia.
Na wstępie należy wspomnieć o niezwykle dynamicznym rozwoju cyfryzacji i Internetu w ostatnich latach. Do 1994 roku Internet w Polsce był prawie wyłącznie siecią akademicką. Obecnie szacuje się, że liczba internautów w Polsce w styczniu 2020 roku wyniosła ogółem 28,1 mln, z czego na komputerach osobistych i laptopach (komputery osobiste używane w domu oraz w pracy) z Internetu korzysta 23,1 mln, a na urządzeniach mobilnych (smartfony i tablety) – 23,9 mln (Polskie Badanie Internetu, 2020). Zatem na przestrzeni mniej niż jednej czwartej wieku użytkowanie Internetu z czynności prawie abstrakcyjnej dla przeciętnej jednostki stało się powszechnością. Sieć internetowa jest przestrzenią, w której obecnie możliwy jest ogrom czynności – można zamówić posiłek, zrobić zakupy, zarezerwować bilet do kina, poczytać książkę, ale także podejmować aktywność seksualną.
Termin „cyberseks” odnosi się do działań, materiałów i zachowań w Internecie, które mają charakter seksualny (Döring, Daneback, Shaughnessy, Grov, Byers, 2015). 
Pojęcie cyberseksu obejmuje szereg aktywności, które można podejmować samodzielnie lub w interakcji z innymi osobami (Shaughnessy, Byers, Walsh, 2011). Najczęściej spotykane aktywności to te, które nie wymagają kontaktu z innymi osobami, takie jak np. czytanie tekstów erotycznych, ściąganie zdjęć o charakterze erotycznym czy oglądanie filmów pornograficznych.
Jeśli chodzi o pojęcie uzależnienia, jest ono bardzo złożone. W badaniu Sussman i Sussman (2011) rozważano definicję uzależnienia. Według tych badań elementy uzależnienia pochodzące z analizy literatury (wzięto pod uwagę aż 52 badania) obejmują:

POLECAMY

  • zaangażowanie w zachowanie w celu osiągnięcia pożądanych efektów,
  • zaabsorbowanie zachowaniem,
  • chwilowe zaspokojenie,
  • utratę kontroli,
  • ponoszenie negatywnych konsekwencji.

Według stosowanej obecnie Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób ICD-10 do kryteriów diagnostycznych uzależnienia zaliczane są następujące objawy i zachowania: silne pragnienie przyjmowania substancji albo poczucie przymusu jej przyjmowania, trudności kontrolowania zachowania związanego z przyjmowaniem substancji – rozpoczęcia jej przyjmowania, zakończenia lub ilości,

  • fizjologiczne objawy odstawienia występujące po przerwaniu lub zmniejszeniu ilości przyjmowanej substancji, w postaci charakterystycznego dla danej substancji zespołu abstynencyjnego, albo używanie tej samej lub podobnie działającej substancji w celu zmniejszenia nasilenia lub uniknięcia objawów abstynencyjnych,
  • stwierdzenie tolerancji (wzrostu lub spadku),
  • narastające zaniedbywanie alternatywnych źródeł przyjemności lub zainteresowań,
  • zwiększona ilość czasu poświęconego na zdobywanie lub przyjmowanie substancji, lub na odwracanie następstw jej działania,
  • przyjmowanie substancji mimo dowodów i wiedzy o jej szkodliwych następstwach somatycznych, psychicznych i społecznych.

W najnowszej Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób ICD-11 ma zostać wprowadzone jasne rozróżnienie pomiędzy zaburzeniami spowodowanymi używaniem substancji psychoaktywnych a zachowaniami o charakterze uzależnień. Podobnie jest w przypadku Klasyfikacji Zaburzeń Psychicznych Amerykańskiego Towarzystwa Psychiatrycznego (DSM) – w porównaniu do DSM-4, rozdział DSM-5 dotyczący uzależnień został zmieniony z „Zaburzenia związane z substancjami” na „Zaburzenia związane z substancjami i uzależnienia (zachowania uzależniające)”, aby odzwierciedlić rozwój ewoluującej wiedzy dotyczącej uzależnień (APA, 2013). Celem tego artykułu nie są jednak rozważania nad różnicami odnoszącymi się do obydwu tych klasyfikacji. Biorąc pod uwagę zaistniałe zmiany, można by zastanawiać się nad zasadnością określenia „uzależnienie od seksu”.

Kompulsywne zachowania seksualne

Samo pojęcie „uzależnienie od seksu” jest określeniem zyskującym...

Pozostałe 90% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów



Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań czasopisma "Doradca w Pomocy Społecznej"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Pełen dostęp do archiwalnych numerów czasopisma w wersji elektronicznej
  • ...i wiele więcej!

Przypisy