Dołącz do czytelników
Brak wyników

Tematu numeru

27 października 2020

NR 76 (Październik 2020)

Przypadki szczególnie uzasadnione, czyli o ekstraświadczeniach z pomocy społecznej

0 2640

Istnieje katalog świadczeń z pomocy społecznej, w przypadku których, aby przyznanie ich było możliwe, organy powinny brać pod uwagę spełnienie dodatkowej przesłanki – „szczególnie uzasadnionego przypadku”. Ponieważ ustawa nie przybliża definicji tego określenia, szukać jej trzeba, poddając analizie orzecznictwo.

Rolą pomocy społecznej nie jest stałe dostarczanie obywatelom środków utrzymania ani pokrywanie wszelkich wydatków przez nich ponoszonych, lecz wyłącznie – jak to ujęto w art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej – umożliwienie przezwyciężenia trudnej sytuacji życiowej oraz wspieranie w wysiłkach zmierzających do zaspokajania niezbędnych potrzeb.
Wyrok NSA z dnia 10 grudnia 2019 r., sygn. akt: I OSK 1865/19

Niejednokrotnie w piśmiennictwie i orzecznictwie podkreśla się subsydiarną funkcję pomocy społecznej – subsydiarną, czyli opartą o zasadę pomocniczości, zgodnie z którą udzielenie świadczeń z pomocy społecznej powinno następować jedynie wówczas, gdy osoba nie jest w stanie zaspokoić swoich potrzeb poprzez dochody otrzymywane z pracy lub świadczenia z ubezpieczenia społecznego. Regułą, na której opiera się system zabezpieczenia społecznego jest to, że człowiek poprzez pracę powinien zapewnić sobie i swej rodzinie środki egzystencji, a przewidując możliwość wystąpienia zdarzeń losowych uniemożliwiających wykonywanie pracy, zadbać o to, by móc korzystać z ubezpieczenia społecznego. Dopiero wówczas, gdy osoba nie ma zapewnionych środków utrzymania z tych źródeł lub są one niewystarczające, może domagać się ona, by państwo zapewniło jej wsparcie ze środków publicznych (por.: Sierpowska I., Zasada pomocniczości w pomocy społecznej, Acta Universitatis Wratislaviensis, Przegląd Prawa i Administracji LXXIX, Wrocław 2009, https://repozytorium.uni.wroc.pl/Content/99280/13_I_Sierpowska_Zasada_pomocniczosci_w_pomocy_spolecznej.pdf).
Zasadę pomocniczości można wywieść z treści art. 2 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej (dalej: u.p.s.), zgodnie z którym pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Oznacza to, że jako instytucja nie wyręczamy jednostki z wykonania zadań, które może ona zrealizować samodzielnie, a pomoc społeczna powinna zostać udzielona dopiero wtedy, gdy osoba/rodzina w sytuacji kryzysowej (rozumianej jako trudna sytuacja życiowa) przestaje być samowystarczalna. W takiej sytuacji zadaniem instytucji pomocy społecznej staje się – po myśli art. 3 ust. 1 i 2 u.p.s. – wsparcie osób i rodzin w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwienie im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka oraz zapobieżenie sytuacjom, o których mowa w art. 2 ust. 1, przez podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem.

POLECAMY

Ważne

Na podkreślenie w kontekście powyższego zasługuje to, co jest celem pomocy społecznej – umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężania trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości… Umożliwienie, a nie wyręczanie. Jasne określenie tego celu w pracy instytucji pomocowych ma istotne znaczenie, albowiem zgodnie z art. 3 ust. 4 u.p.s., potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględ...

Pozostałe 90% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów



Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań czasopisma "Doradca w Pomocy Społecznej"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Pełen dostęp do archiwalnych numerów czasopisma w wersji elektronicznej
  • ...i wiele więcej!

Przypisy