Dołącz do czytelników
Brak wyników

Tematu numeru , Otwarty dostęp

23 lutego 2021

NR 78 (Luty 2021)

Projekt nowelizacji ustawy o pomocy społecznej – jakie nowe zmiany czekają pracowników socjalnych?

0 966

W październiku 2020 roku na stronach rządowego Centrum Legislacji ukazał się projekt nowelizacji ustawy o pomocy społecznej.1 Część zaplanowanych zmian jest odpowiedzią na postulaty podmiotów zajmujących się stosowaniem przepisów dotyczących pomocy społecznej w praktyce oraz na wnioski napływające od pracowników socjalnych, związane z koniecznością doregulowania przepisów dotyczących wykonywania przez nich zawodu.

Po szczegółowej analizie projektu przyznać należy, że znakomitą większość zaproponowanych zmian należy ocenić pozytywnie; były one wręcz oczekiwane przez kadrę jednostek organizacyjnych pomocy społecznej. Jest kilka zapisów, które budzą obawy bądź wymagają doprecyzowania, ale to może da się jeszcze dopracować w toku dalszych prac legislacyjnych.

POLECAMY

Zmiany w zakresie obliczania dochodu

Pierwsza ze zmian, proponowanych w projekcie nowelizacji, dotyczy zasad ustalania dochodu. W art. 8 ust. 3 zawierającym katalog odliczeń od przychodu do punktu 1 dodane zostało kolejne odliczenie w postaci kosztów uzyskania przychodu. Jest to – w mojej ocenie – bardzo dobra zmiana, ponieważ dotychczas koszty uzyskania przychodu były pozycją odliczaną wyłącznie przy ustaleniu dochodu z działalności gospodarczej (art. 8 ust. 5 ustawy). Tymczasem koszty niezbędne do uzyskania przychodu ponoszą także inne osoby zarobkujące, np. dojazdy pracownika do pracy, zakup sprzętu czy materiałów przez osobę wykonującą zlecenie czy dzieło. W przypadku osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej koszty te są z reguły ustalone ryczałtowo przez ustawodawcę, nie oznacza to jednak, że zleceniobiorca czy wykonawca dzieła ich faktycznie nie ponosi. Tymczasem w aktualnym brzmieniu nie było podstaw do ich odliczenia od przychodu.
Nowelizacja przewiduje również rozszerzenie katalogu świadczeń, których nie dolicza się do dochodu (art. 8 ust. 4 ustawy). Zgodnie z projektem, nie będą podlegały doliczeniu:

  • pomoc finansowa przyznawana repatriantom na podstawie ustawy z dnia 9 listopada 2000 r. o repatriacji,
  • środki finansowe przyznawane w ramach działań podejmowanych przez organy publiczne mających na celu poprawę jakości powietrza lub ochronę środowiska naturalnego,
  • zwrot kosztów, o których mowa w art. 39a ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (dokonywany przez gminę zwrot rodzicom dzieci niepełnosprawnych kosztów przewozu do szkoły czy przedszkola).

Zweryfikowane kryteria od początku następnego roku

Zgodnie z projektem, zmianie ulec ma termin obowiązywania dokonywanych co trzy lata zweryfikowanych kryteriów dochodowych, kwoty dochodu z 1 ha przeliczeniowego oraz kwoty maksymalnej zasiłku stałego i innych kwot wskazanych w art. 9 ust. 5. Będą one obowiązywać od dnia 1 stycznia następnego roku, a nie – jak dotąd – od 1 października roku, w którym przeprowadzona została weryfikacja. Taka zmiana ma ułatwić planowanie budżetu w zakresie wydatków na pomoc społeczną.

Zmiany regulacji dotyczących świadczeń pieniężnych

Projekt przewiduje zmianę wysokości maksymalnej miesięcznej kwoty zasiłku okresowego dla osoby samotnie gospodarującej. Dotychczas, zgodnie z art. 38 ust. 2 pkt 1 ustawy, kwota ta ustalona była sztywno i wynosiła 418 zł. 

Ważne

W projekcie nowelizacji zaproponowano, aby w przypadku osoby samotnie gospodarującej zasiłek okresowy ustalać do wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym że miesięczna kwota zasiłku nie może być wyższa niż kwota kryterium dochodowego na osobę w rodzinie.


W mojej ocenie – zmiana niewiele zmieni w zakresie maksymalnej wysokości zasiłków ustalanych dotychczas. Miałaby ona istotne znaczenie jedynie wówczas, gdyby kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej przekraczało kwotę 836 zł. Dlaczego? Otóż z przepisów art. 38 wynika, że w przypadku osoby samotnie gospodarującej zasiłek nie może być niższy niż 50% różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby (aktualnie 350,50 zł). Z kolei art. 38 ust. 6 daje radzie gminy kompetencję do podwyższenia w drodze uchwały minimalnej kwoty zasiłku okresowego. Jednocześnie zaś, zgodnie z art. 147 ust. 7 ustawy, gminy otrzymują dotację celową na pokrycie wydatków na zasiłki okresowe tylko w części określonej w art. 38 ust. 3. Podwyższenie przez radę gminy kwot zasiłku zgodnie z art. 38 ust. 6 ustawy nie uprawnia do wyższej dotacji ani do pokrywania z niej wyższych kwot świadczenia. Zatem kwota ewentualnej różnicy pomiędzy podwyższoną kwotą minimalną a kwotą 50% kryterium stanowiłaby wydatek z budżetu gminy. Stąd też rzadko zdarza się, aby gmina podejmowała taką uchwałę, a zarazem brak takiej uchwały powoduje, że zasiłki okresowe ustalane są w minimalnej kwocie wskazanej w art. 38 ust. 3 ustawy. Oznacza to, że z reguły kwota taka nie będzie wyższa od kwoty kryterium dochodowego na osobę w rodzinie (aktualnie 528 zł). Co prawda WSA w Gorzowie Wlkp. wyrokiem z dnia 13 marca 2013 r., sygn. akt: II SA/Go 119/13, stwierdził, że Fakt, iż rada gminy nie podjęła, w trybie art. 38 ust. 6 u.p.s., uchwały podwyższającej kwoty zasiłku okresowego, nie może stanowić wyjaśnienia dla przyznania osobie świadczenia w najniższej możliwej wysokości. Przepis ten przyznaje...

Artykuł jest dostępny w całości tylko dla zalogowanych użytkowników.

Jak uzyskać dostęp? Wystarczy, że założysz bezpłatne konto lub zalogujesz się.
Czeka na Ciebie pakiet inspirujących materiałow pokazowych.
Załóż bezpłatne konto Zaloguj się

Przypisy