Dołącz do czytelników
Brak wyników

Tematu numeru , Otwarty dostęp

23 lutego 2021

NR 78 (Luty 2021)

Projekt nowelizacji ustawy o pomocy społecznej – jakie nowe zmiany czekają pracowników socjalnych?

125

W październiku 2020 roku na stronach rządowego Centrum Legislacji ukazał się projekt nowelizacji ustawy o pomocy społecznej.1 Część zaplanowanych zmian jest odpowiedzią na postulaty podmiotów zajmujących się stosowaniem przepisów dotyczących pomocy społecznej w praktyce oraz na wnioski napływające od pracowników socjalnych, związane z koniecznością doregulowania przepisów dotyczących wykonywania przez nich zawodu.

Po szczegółowej analizie projektu przyznać należy, że znakomitą większość zaproponowanych zmian należy ocenić pozytywnie; były one wręcz oczekiwane przez kadrę jednostek organizacyjnych pomocy społecznej. Jest kilka zapisów, które budzą obawy bądź wymagają doprecyzowania, ale to może da się jeszcze dopracować w toku dalszych prac legislacyjnych.

POLECAMY

Zmiany w zakresie obliczania dochodu

Pierwsza ze zmian, proponowanych w projekcie nowelizacji, dotyczy zasad ustalania dochodu. W art. 8 ust. 3 zawierającym katalog odliczeń od przychodu do punktu 1 dodane zostało kolejne odliczenie w postaci kosztów uzyskania przychodu. Jest to – w mojej ocenie – bardzo dobra zmiana, ponieważ dotychczas koszty uzyskania przychodu były pozycją odliczaną wyłącznie przy ustaleniu dochodu z działalności gospodarczej (art. 8 ust. 5 ustawy). Tymczasem koszty niezbędne do uzyskania przychodu ponoszą także inne osoby zarobkujące, np. dojazdy pracownika do pracy, zakup sprzętu czy materiałów przez osobę wykonującą zlecenie czy dzieło. W przypadku osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej koszty te są z reguły ustalone ryczałtowo przez ustawodawcę, nie oznacza to jednak, że zleceniobiorca czy wykonawca dzieła ich faktycznie nie ponosi. Tymczasem w aktualnym brzmieniu nie było podstaw do ich odliczenia od przychodu.
Nowelizacja przewiduje również rozszerzenie katalogu świadczeń, których nie dolicza się do dochodu (art. 8 ust. 4 ustawy). Zgodnie z projektem, nie będą podlegały doliczeniu:

  • pomoc finansowa przyznawana repatriantom na podstawie ustawy z dnia 9 listopada 2000 r. o repatriacji,
  • środki finansowe przyznawane w ramach działań podejmowanych przez organy publiczne mających na celu poprawę jakości powietrza lub ochronę środowiska naturalnego,
  • zwrot kosztów, o których mowa w art. 39a ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (dokonywany przez gminę zwrot rodzicom dzieci niepełnosprawnych kosztów przewozu do szkoły czy przedszkola).

Zweryfikowane kryteria od początku następnego roku

Zgodnie z projektem, zmianie ulec ma termin obowiązywania dokonywanych co trzy lata zweryfikowanych kryteriów dochodowych, kwoty dochodu z 1 ha przeliczeniowego oraz kwoty maksymalnej zasiłku stałego i innych kwot wskazanych w art. 9 ust. 5. Będą one obowiązywać od dnia 1 stycznia następnego roku, a nie – jak dotąd – od 1 października roku, w którym przeprowadzona została weryfikacja. Taka zmiana ma ułatwić planowanie budżetu w zakresie wydatków na pomoc społeczną.

Zmiany regulacji dotyczących świadczeń pieniężnych

Projekt przewiduje zmianę wysokości maksymalnej miesięcznej kwoty zasiłku okresowego dla osoby samotnie gospodarującej. Dotychczas, zgodnie z art. 38 ust. 2 pkt 1 ustawy, kwota ta ustalona była sztywno i wynosiła 418 zł. 

Ważne

W projekcie nowelizacji zaproponowano, aby w przypadku osoby samotnie gospodarującej zasiłek okresowy ustalać do wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym że miesięczna kwota zasiłku nie może być wyższa niż kwota kryterium dochodowego na osobę w rodzinie.


W mojej ocenie – zmiana niewiele zmieni w zakresie maksymalnej wysokości zasiłków ustalanych dotychczas. Miałaby ona istotne znaczenie jedynie wówczas, gdyby kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej przekraczało kwotę 836 zł. Dlaczego? Otóż z przepisów art. 38 wynika, że w przypadku osoby samotnie gospodarującej zasiłek nie może być niższy niż 50% różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby (aktualnie 350,50 zł). Z kolei art. 38 ust. 6 daje radzie gminy kompetencję do podwyższenia w drodze uchwały minimalnej kwoty zasiłku okresowego. Jednocześnie zaś, zgodnie z art. 147 ust. 7 ustawy, gminy otrzymują dotację celową na pokrycie wydatków na zasiłki okresowe tylko w części określonej w art. 38 ust. 3. Podwyższenie przez radę gminy kwot zasiłku zgodnie z art. 38 ust. 6 ustawy nie uprawnia do wyższej dotacji ani do pokrywania z niej wyższych kwot świadczenia. Zatem kwota ewentualnej różnicy pomiędzy podwyższoną kwotą minimalną a kwotą 50% kryterium stanowiłaby wydatek z budżetu gminy. Stąd też rzadko zdarza się, aby gmina podejmowała taką uchwałę, a zarazem brak takiej uchwały powoduje, że zasiłki okresowe ustalane są w minimalnej kwocie wskazanej w art. 38 ust. 3 ustawy. Oznacza to, że z reguły kwota taka nie będzie wyższa od kwoty kryterium dochodowego na osobę w rodzinie (aktualnie 528 zł). Co prawda WSA w Gorzowie Wlkp. wyrokiem z dnia 13 marca 2013 r., sygn. akt: II SA/Go 119/13, stwierdził, że Fakt, iż rada gminy nie podjęła, w trybie art. 38 ust. 6 u.p.s., uchwały podwyższającej kwoty zasiłku okresowego, nie może stanowić wyjaśnienia dla przyznania osobie świadczenia w najniższej możliwej wysokości. Przepis ten przyznaje organowi uchwałodawczemu kompetencję jedynie do podwyższenia stawki minimalnej zasiłku. W przypadku podjęcia takiej uchwały organ, rozpatrując sprawę w zakresie przyznania zasiłku okresowego, zobowiązany byłby do ustalenia tego świadczenia w zakresie wyznaczonym zarówno u.p.s., jak i uchwałą rady (w określonych tymi aktami „widełkach”). Brak takiej uchwały powoduje natomiast taki skutek, iż aktualne pozostają regulacje powyższej ustawy w zakresie wysokości minimalnej oraz maksymalnej świadczenia, co nie pozbawia organu uprawnienia do ustalenia tego świadczenia w wysokości przekraczającej owo minimum, jeśli jest to uzasadnione okolicznościami sprawy. Jednakże – jak dotychczas – wyrok ten jest odosobniony. W innych wyrokach sądy administracyjne wprost wskazują, że minimalne kwoty zasiłku okresowego mogą zostać podwyższone poprzez wydanie przez radę gminy uchwały na podstawie art. 38 ust. 6 u.p.s. Oznacza to, że w uchwale rada powinna określić korzystniejszy dla beneficjenta sposób obliczeń, w szczególności poprzez podwyższenie przelicznika – 50%, poprzez który przemnaża się różnicę pomiędzy kryterium dochodowym a uzyskanym przez wnioskodawcę dochodem. Jeżeli rada gminy skorzysta ze swego uprawnienia, jej uchwała będzie miała pierwszeństwo zastosowania przed ustawą (por.: wyrok WSA w Łodzi z dnia 9 września 2014 r., sygn. akt: II SA/Łd 742/14).
Kolejna zmiana dotyczy art. 39 ust. 2 ustawy, zawierającego przykładowe wyliczenie potrzeb, na sfinansowanie których można przeznaczyć zasiłek celowy. W zasadzie nie jest to zmiana, a jedynie doprecyzowanie polegające na tym, że zawarty w tym przepisie wyraz „opału” zastępuje się wyrazami „ogrzewania, w tym opału”. Z uwagi na to, że pojęcie „ogrzewanie” ma charakter szerszy, doprecyzowanie ma usunąć wątpliwości czy np. zasiłek celowy można przyznać osobie, która ogrzewa mieszkanie prądem, a nie węglem. Zmiana jest o tyle „kosmetyczna”, że katalog celów zawarty w tym przepisie ma charakter otwarty („w szczególności”), więc przyznanie zasiłku celowego na sfinansowanie ogrzewania w innej formie niż opał nie byłoby, w naszej ocenie, niezgodne z prawem.

Usługi opiekuńcze przyznawane w trybie pilnym

Pozytywnie należy ocenić kolejną zmianę – tym razem w zakresie przyznawania usług opiekuńczych. Zaproponowany nowy przepis – art. 50a – wprowadza możliwość udzielenia w szczególnie uzasadnionych przypadkach (przede wszystkim, gdy doszło do nagłego pogorszenia stanu zdrowia lub gdy objęcie osoby usługami opiekuńczymi lub specjalistycznymi usługami opiekuńczymi wynika z konieczności zapewnienia takim osobom odpowiedniej pielęgnacji poszpitalnej) pomocy w formie takich usług w trybie pilnym, bez konieczności uprzedniego wydania decyzji, jedynie na podstawie przeprowadzonego rodzinnego wywiadu środowiskowego. Natomiast decyzja o przyznaniu i decyzja ustalająca odpłatność za usługi może nastąpić po faktycznym rozpoczęciu realizacji tych usług, nie później niż w ciągu 10 dni od rozpoczęcia ich świadczenia.

Dzienne ośrodki wsparcia dla osób z zaburzeniami psychicznymi bez odpłatności

Aktualnie art. 51b ustawy obliguje OPS-y do ustalenia odpłatności za usługi świadczone w ośrodkach wsparcia dla osób z zaburzeniami psychicznymi w wysokości 5% kwoty dochodu osoby samotnie gospodarującej lub kwoty dochodu na osobę w rodzinie, jeżeli dochód przekracza 300% odpowiedniego kryterium dochodowego. Z odpłatności z mocy ustawy zwolnione jest jedynie korzystanie z usług klubów samopomocy dla osób z zaburzeniami psychicznymi.
Jak wskazano w uzasadnieniu projektu nowelizacji, dochody z tytułu odpłatności nie są znaczące dla budżetu państwa, natomiast dla osób korzystających stanowi ona znaczący wydatek w ich budżecie lub w budżetach ich rodzin. Z tego względu projekt nowelizacji zakłada, że nie tylko korzystanie z klubów samopomocy, ale także z dziennych ośrodków wsparcia ma być nieodpłatne.
Niejednokrotnie uczestnictwo w zajęciach prowadzonych przez ŚDS-y czy inne ośrodki wsparcia jest jedyną formą reintegracji społecznej osób z zaburzeniami psychicznymi. Dlatego proponowaną zmianę należy ocenić pozytywnie.
Podkreślenia wymaga to, że projekt przewiduje (art. 5), iż wydane przed wejściem w życie nowelizacji decyzje ustalające odpłatność za korzystanie z usług dziennych świadczonych w ośrodkach wsparcia dla osób z zaburzeniami psychicznymi wygasną z mocy prawa z dniem wejścia w życie.

… i z wsparciem finansowym samorządu

Przypomnieć należy, że prowadzenie i rozwój infrastruktury ośrodków wsparcia dla osób z zaburzeniami psychicznymi na podstawie art. 20 ustawy jest zadaniem zleconym powiatu z zakresu administracji rządowej. Z tym z kolei wiąże się obowiązek przekazywania ze środków skarbu państwa dotacji na pokrycie kosztów prowadzenia ośrodków wsparcia. Zasady wyliczania i przekazywania dotacji ustalone zostały w art. 51c ustawy.
Projekt nowelizacji zakładał pierwotnie dodanie do tych przepisów kolejnego, który stanowi, że jednostka samorządu terytorialnego może dofinansowywać ośrodki wsparcia dla osób z zaburzeniami psychicznymi ze środków własnych. Zapis ten od początku budził moje obawy o to, że może prowadzić do przerzucenia na samorządy finansowania zadania, którego koszty de facto obciążać winny skarb państwa, co z całą pewnością dla samorządów byłoby zmianą niekorzystną. Ostatecznie jednak po konsultacjach publicznych zrezygnowano z tej regulacji.

Zmiany w rodzinnych domach pomocy

Rodzinne domy pomocy to wciąż niewykorzystane rozwiązanie stanowiące alternatywę dla DPS-ów i możliwość ograniczenia wydatków z budżetu gmin na DPS-y.
Zgodnie z art. 52 ustawy, w przypadku braku możliwości zapewnienia usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania, osoba wymagająca z powodu wieku lub niepełnosprawności pomocy innych osób może korzystać z usług opiekuńczych i bytowych w formie rodzinnego domu pomocy. Rodzinny dom pomocy stanowi formę usług opiekuńczych i bytowych świadczonych całodobowo przez osobę fizyczną lub organizację pożytku publicznego dla nie mniej niż trzech i nie więcej niż ośmiu zamieszkujących wspólnie osób wymagających z powodu wieku lub niepełnosprawności wsparcia w tej formie.
W myśl art. 52 ust. 2a, rodzinny dom pomocy jest prowadzony na podstawie umowy zawartej przez osobę fizyczną albo organizację pożytku publicznego z gminą właściwą ze względu na miejsce położenia rodzinnego domu pomocy. No i załóżmy taką sytuację – osoba zainteresowana zawarciem umowy ma dom spełniający standardy, położony na terenie małej gminy X, która nie ma środków ani też potencjalnych klientów w liczbie, która zapewniłaby ciągłość funkcjonowania takiego domu. Jednak gmina X sąsiaduje z dużą miejską gminą Y, dla której propozycja osoby zainteresowanej byłaby propozycją nie do odrzucenia – gdyby nie przytoczony powyżej przepis art. 52 ust. 2a.

Pamiętaj

W nowelizacji przewidziano dodanie do art. 52 ust. 2b, zgodnie z którym w przypadku, gdy na terenie gminy nie ma możliwości prowadzenia rodzinnego domu pomocy lub zapewnienia odpowiedniej do potrzeb liczby miejsc w rodzinnych domach pomocy prowadzonych na jej terenie, gmina może zawrzeć umowę, o której mowa w ust. 2a, z osobą fizyczną lub organizacją pożytku publicznego prowadzącą rodzinny dom pomocy na terenie gminy sąsiadującej z tą gminą.


Zmiany w DPS-ach

Z etycznego punktu widzenia kolejna zmiana jest bardzo dobra. Projekt zakłada bowiem w nowo dodanym art. 54a, że w szczególnie uzasadnionych przypadkach, gdy przesłanki skierowania do domu pomocy społecznej spełniają jednocześnie osoby pozostające w związku małżeńskim lub rodzic z pełnoletnim dzieckiem, osoby te można skierować do jednego domu pomocy społecznej, pomimo zakwalifikowania każdej z tych osób do różnych typów domów pomocy społecznej. Przy czym kierowanie do odpowiedniego domu pomocy społecznej w sytuacji, o której mowa w ust. 1, uwzględnia konieczność zapewnienia właściwej opieki osobie wymagającej bardziej specjalistycznych usług. Powyższe rozwiązanie będzie na pewno w pierwszym okresie po zmianie wyzwaniem dla DPS-ów, ale zasługuje w pełni na aprobatę.
Z kolei do art. 65 (prywatne DPS-y) wprowadzona zostaje w projekcie nowelizacji nowa regulacja doprecyzowująca – ust. 1a. Zgodnie z postanowieniami tego przepisu, w przypadku domów pomocy społecznej, o których mowa w ust. 1, wydatki, o których mowa w art. 58 ust. 1, 3 i 4, mogą zostać uregulowane odmiennie w umowie stanowiącej podstawę pobytu mieszkańca w domu pomocy społecznej lub w regulaminie domu pomocy społecznej. Regulacje art. 58 ust. 1, 3 i 4 ustawy dotyczą kwestii ponoszenia kosztów za pewne usługi, zasadniczo odnoszą się do wszystkich DPS-ów (i tych prowadzonych na zlecenie samorządu, i tych prywatnych). Jednakże projektodawca przyznaje, że podmioty prowadzące prywatną działalność mają prawo samodzielnie uregulować kwestie ponoszenia pewnych wydatków i pokrywania kosztów, a w związku z pojawiającymi się wątpliwościami co do stosowania powyżej wskazanej regulacji do podmiotów prywatnych podjęto decyzję o doprecyzowaniu tej kwestii w ustawie.
Na marginesie należy tylko wspomnieć o projektowanej zmianie art. 103 – projekt nowelizacji zakłada doprecyzowanie brzmienia art. 103 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, dzieląc go na dwie jednostki redakcyjne, tak by wyeliminować wątpliwości, które zasady są stosowane przy ustalaniu odpłatności, a które przy jej ewentualnej zmianie.

Odpłatność za pobyt w mieszkaniu chronionym – istotne ograniczenie w ponoszeniu odpłatności przez osobę usamodzielnianą

Zgodnie z aktualnym brzmieniem art. 90 ust. 3 ustawy, osoba usamodzielniana zamieszkująca w mieszkaniu chronionym jest obowiązana do ponoszenia częściowych kosztów utrzymania tego mieszkania proporcjonalnie do swoich dochodów. Projekt zakłada, aby obowiązek ponoszenia częściowych kosztów utrzymania mieszkania chronionego ograniczyć tylko do sytuacji, gdy osoba zamieszkuje w nim korzystając jednocześnie ze wsparcia w tym mieszkaniu.

Nieprawidłowo naliczona odpłatność za świadczenia niepieniężne – jak nienależnie pobrane świadczenia

Nie ukrywam, że na dodanie przepisu art. 98a czekałam od dawna, ponieważ brak regulacji w tym zakresie premiował swoistą nieuczciwość osób korzystających ze świadczeń niepieniężnych. Zawarta w art. 6 ustawy definicja nienależnie pobranych świadczeń („świadczenie pieniężne uzyskane na podstawie przedstawionych nieprawdziwych informacji lub niepoinformowania o zmianie sytuacji materialnej lub osobistej”) wyraźnie wskazuje na możliwość zastosowania przepisów zobowiązujących do ich zwrotu wyłącznie do świadczeń pieniężnych. Nie dotyczy zatem takich sytuacji, gdy np. osoba korzystająca z usług opiekuńczych z częściową odpłatnością bądź nieodpłatnie z powodu nieprzekroczenia kryterium dochodowego „zapomniała” spełnić obowiązek wynikający z art. 109, tj. poinformować o zmianie sytuacji dochodowej. Z kolei przepis art. 106 ust. 5 ustawy umożliwiający zmianę decyzji w przedmiocie choćby odpłatności za usługi opiekuńcze – z uwagi na konstytutywny charakter takiej decyzji (ustalenie obowiązku strony) pozwala na zmianę jedynie ex nunc, czyli na przyszłość. Wszelkie próby zmiany odpłatności wstecz (choćby poprzez art. 104, dotyczący przecież nie tylko zwrotu nienależnie pobranych świadczeń, ale także wydatków na świadczenia) kończyły się z reguły uchyleniem decyzji na poziomie SKO albo sądu administracyjnego. Proponowana zmiana ma szansę wypełnić tę lukę.
Zgodnie z proponowanym zapisem, osoby lub rodziny, ponoszące opłaty za świadczenia, w przypadku gdy opłaty te zostały ustalone na podstawie nieprawdziwych informacji lub gdy nie poinformowano o zmianie sytuacji osobistej lub majątkowej, są obowiązane do zwrotu gminie lub powiatowi, które poniosły opłaty na świadczenia, kwoty stanowiącej różnicę pomiędzy wniesioną opłatą a wysokością odpłatności, jaka byłaby ustalona na podstawie prawdziwych informacji lub w związku ze zmienioną sytuacją osobistą lub majątkową osoby lub rodziny. Artykuł 104 stosuje się odpowiednio.

Uzupełnienie przepisów o właściwości organów

Projekt nowelizacji uzupełnia przepisy art. 101, wskazującego właściwość miejscową gminy obowiązanej do udzielenia pomocy, o regulację dotyczącą osób, które wcześniej zostały umieszczone w prywatnej placówce zapewniającej całodobową opiekę lub prywatnym domu pomocy społecznej na podstawie umowy cywilnej. W takim przypadku do udzielenia świadczeń z pomocy społecznej właściwa pozostanie gmina miejsca zamieszkania tej osoby sprzed rozpoczęcia pobytu w tego typu placówce lub domu.
Dodany przepis ma niejako chronić gminy, na obszarze których funkcjonują takie placówki, przed nadmiernym ponoszeniem kosztów udzielania pomocy społecznej (zwłaszcza tej polegającej na umieszczeniu w DPS) w sytuacji, gdyby spór o właściwość doprowadził do niekorzystnego dla nich rozstrzygnięcia.

Ograniczenie potrąceń z bieżących świadczeń

Zgodnie z art. 104 ust. 2 ustawy w aktualnym brzmieniu, w przypadku posiadania uprawnień do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, kwoty nienależnie pobranych świadczeń pieniężnych podlegają potrąceniu z bieżących wypłat.
Projekt zakłada zmianę tego przepisu w sposób zapewniający ograniczenie potrąceń. Proponowane nowe brzmienie zakłada możliwość potrącenia nienależnie pobranych świadczeń maksymalnie do 50% aktualnie pobieranego świadczenia.
Na marginesie zauważyć należy, że przepis w nowym brzmieniu znajdzie zastosowanie do potrąceń dokonywanych od dnia wejścia w życie nowelizacji, nawet jeśli prawo do potrącenia (wydane ostateczne decyzje o zwrocie i o obowiązku zwrotu poprzez dokonywanie potrąceń) powstało przed jej wejściem w życie.
Zmianę należy ocenić pozytywnie – potrącenie całości bieżącego przyznanego świadczenia doprowadziłoby do zniweczenia przyznanej pomocy, bo pozostawiłoby beneficjenta świadczeń bez środków, które mają być z założenia przeznaczone na zaspokojenie podstawowych potrzeb.

Rozszerzenie kręgu podmiotów zobowiązanych do udzielania informacji na wniosek pracownika socjalnego i kierownika OPS

Kolejną zmianą zaproponowaną w nowelizacji jest rozszerzenie katalogu podmiotów zobowiązanych do niezwłocznego udostępniania na wniosek pracownika socjalnego, kierownika OPS czy dyrektora CUS informacji mających znaczenie dla rozstrzygnięcia o przyznaniu lub wysokości świadczeń z pomocy społecznej, dla ustalenia wysokości odpłatności za świadczenia z pomocy społecznej lub dla weryfikacji 
uprawnień do świadczeń z pomocy społecznej, wysokości tych świadczeń lub odpłatności za te świadczenia – poprzez dodanie do tego katalogu gminnych komisji rozwiązywania problemów alkoholowych.
Dotychczas – z uwagi na to, że trudne jest ustalenie formy prawnej tej instytucji, niebędącej w istocie ani organem administracji publicznej, ani inną jednostką sektora finansów publicznych – pojawiały się problemy interpretacyjne dotyczące tego, czy komisja ma obowiązek odpowiadać na płynące z OPS-u wnioski o udostępnienie informacji. Dlatego takie doprecyzowanie usunie wszelkie wątpliwości w tym zakresie.
Doprecyzowanie przepisów o postępowaniu w sprawie przyznawania pomocy na czas oczekiwania na orzeczenie o stopniu niepełnosprawności
Zgodnie z art. 106 ust. 7 ustawy, w przypadku złożenia wniosku o przyznanie zasiłku stałego przez osobę, która dopiero oczekuje na orzeczenie o całkowitej niezdolności do pracy w rozumieniu przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych lub orzeczenie o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności w rozumieniu przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, wszczyna się postępowanie o ustalenie uprawnienia do zasiłku stałego, a następnie, po przeprowadzeniu rodzinnego wywiadu środowiskowego, w przypadku spełnienia określonych warunków – postępowanie zawiesza się do dnia dostarczenia orzeczenia (przyznając na okres zawieszenia zasiłek okresowy). Ustawodawca w obowiązującym art. 106 ust. 11 przewidział, że w przypadku niedostarczenia orzeczenia w terminie trzech lat od dnia zawieszenia postępowania, zawieszone postępowanie podejmuje się z urzędu. Zaproponowana zmiana doprecyzowuje ten przepis poprzez wskazanie, że zawieszone postępowanie może być również podjęte z urzędu w przypadku, gdy organy przyznające świadczenia powzięły informację o wydaniu takiego orzeczenia.
Wskazać należy, że w świetle powyższego pozostaje jeszcze nieuregulowana kwestia dotycząca sytuacji, w której organ z urzędu powziął informację o umorzeniu postępowania przed powiatowym zespołem z uwagi na to, że np. osoba ubiegająca się o ustalenie stopnia niepełnosprawności nie stawiła się na posiedzenie zespołu bądź nie uzupełniła dokumentacji.

Doprecyzowanie katalogu aktów prawnych, z których wynika obowiązek przeprowadzenia rodzinnego wywiadu środowiskowego

Kolejna zmiana zaproponowana w nowelizacji dotyczy doprecyzowania w art. 107 ust. 1a ustawy okoliczności czy też świadczeń przewidzianych w innych ustawach, do których otrzymywania wymagane jest przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego.
Zasadą jest, że wywiad przeprowadza się jedynie na potrzeby pomocy społecznej, a w innych przypadkach – tylko wówczas, gdy ustawa wyraźnie to wskazuje. Aktualnie w art. 107 ust. 1a ustawy wskazano, że wywiad przeprowadzany jest na podstawie art. 23 ust. 4aa ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych u osoby ubiegającej się o świadczenie pielęgnacyjne lub osoby pobierającej to świadczenie w celu weryfikacji wątpliwości dotyczących okoliczności związanej z niepodejmowaniem lub rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej oraz sprawowaniem faktycznej opieki nad osobą, na którą ubiega się lub pobiera świadczenie pielęgnacyjne; art. 23 ust. 4e i 4f ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych u osoby ubiegającej się o specjalny zasiłek opiekuńczy lub osoby pobierającej to świadczenie w celu weryfikacji okoliczności dotyczących spełniania warunku niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej oraz sprawowania faktycznej opieki nad osobą, na którą ubiega się lub pobiera specjalny zasiłek opiekuńczy; art. 15 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci u osoby ubiegającej się o świadczenie wychowawcze lub osoby pobierającej to świadczenie w celu weryfikacji wątpliwości dotyczących sprawowania opieki nad dzieckiem, wydatkowania świadczenia wychowawczego niezgodnie z celem lub marnotrawienia świadczenia wychowawczego.
W nowelizacji zaproponowano dodanie do tych regulacji jeszcze przepisu art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów.
Powyższe jest tylko uporządkowaniem tego, co i tak OPS-y od kilku lat wykonują. Na potrzeby ZDO wywiady przeprowadzane były od początku wprowadzenia tego świadczenia – ustawa o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów odsyła bowiem wyraźnie w art. 7 do rodzinnego wywiadu środowiskowego, na zasadach określonych w przepisach o pomocy społecznej, w celu potwierdzenia faktu sprawowania opieki przez osobę ubiegającą się o zasiłek dla opiekuna lub pobierającą ten zasiłek.

Zmiany w kontraktach

Zaproponowana zmiana dotyczy określenia właściwości OPS-u zobligowanego do zawarcia kontraktu socjalnego z osobą bezdomną. Przypomnijmy, że zgodnie z art. 48a ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, zawarcie kontraktu jest warunkiem koniecznym do otrzymania decyzji kierującej do schroniska dla bezdomnych („schronisko dla osób bezdomnych zapewnia osobom...

Artykuł jest dostępny w całości tylko dla zalogowanych użytkowników.

Jak uzyskać dostęp? Wystarczy, że założysz bezpłatne konto lub zalogujesz się.
Czeka na Ciebie pakiet inspirujących materiałow pokazowych.
Załóż bezpłatne konto Zaloguj się

Przypisy