Dołącz do czytelników
Brak wyników

Zdaniem psychologa

20 lipca 2021

NR 83 (Lipiec 2021)

Praca z dzieckiem z doświadczeniem przemocy w rodzinie

0 957

Ekspozycja na przemoc jest jednym z najczęstszych i najpoważniejszych źródeł stresu u człowieka [1]. Istnieją rozmaite formy przemocy, jednak w tym artykule najwięcej uwagi poświęcone zostanie przemocy, która stosowana jest wobec dzieci.

Na początku warto zdefiniować pewne pojęcia. Przemoc jest działaniem intencjonalnym, mówimy o niej w sytuacji, gdy szkoda nie powstała przez przypadek. Jeśli chodzi o agresję, to wedle wielu definicji odróżnia ją od przemocy to, iż w przemocy istnieje brak równowagi sił pomiędzy stronami (większa siła jest zawsze po stronie sprawcy), zaś w przypadku agresji siły rozłożone są równomiernie. Krzywdzenie dzieci to każde działanie lub bezczynność jednostki, instytucji lub społeczeństwa jako całości i każdy rezultat takiego działania, lub bezczynności, które deprecjonuje prawa i swobody dzieci i/lub zakłóca ich optymalny rozwój [2]. Chociaż rośnie świadomość dotycząca tego, że przemoc wobec dzieci jest przestępstwem, a nie formą kary czy konsekwencji, statystyki wciąż pokazują, że jest to problem powszechny (a warto mieć na uwadze, że są one z pewnością niedoszacowane). Według procedury „Niebieskiej Karty” liczba małoletnich ofiar przemocy domowej w roku 2020 wyniosła 11 787 osób (dane z: Komenda Główna Policji [3]). Za Fundacją Dajemy Dzieciom Siłę [4] wskazać można na kilka podstawowych form krzywdzenia dzieci:

POLECAMY

  • krzywdzenie psychiczne: to jednorazowe lub powtarzalne sytuacje, w których dziecko jest ośmieszane, poniżane, brakuje mu wsparcia oraz przejawów miłości. Dziecku mogą być także stawiane wymagania, którym nie jest w stanie sprostać;
  • krzywdzenie fizyczne: to jednorazowe lub powtarzalne sytuacje uszkodzenia ciała, zadawania bólu lub gróźb uszkodzenia ciała dziecka. W zakres przemocy fizycznej, co warto podkreślić, wchodzą wszystkie kary cielesne, włącznie z zabronionymi prawnie klapsami;
  • krzywdzenie seksualne: to angażowanie dziecka w jakąkolwiek aktywność seksualną przez osobę w innym wieku rozwojowym niż ono (warto podkreślić, że zachowania takie mogą zawierać w sobie element kontaktu fizycznego jak dotykanie miejsc intymnych dziecka bądź namawianie go do dotykania takich miejsc sprawcy, ale także wszelkie zachowania pozbawione kontaktu fizycznego zaliczają się do tej grupy, takie jak na przykład zmuszanie dziecka do oglądania czynności seksualnych innych osób czy też oglądanie wspólnie z nim materiałów pornograficznych);
  • zaniedbywanie: to niezaspokajanie podstawowych potrzeb dziecka przez rodzica/opiekuna (potrzeby te mogą być zarówno materialne, jak i emocjonalne), np. nieprawidłowe odżywianie czy utrudnianie dostępu do edukacji.

Pamiętaj

Warto pamiętać, że bardzo często różne formy krzywdzenia dziecka współwystępują ze sobą. To, co wydaje się w tym obszarze również niezwykle istotne to fakt, iż konsekwencje występowania przemocy wobec dziecka ujawniać się mogą od razu po urazowym doświadczeniu, ale możliwa jest też sytuacja, w której obserwowalne będą one dopiero w okresie późniejszym, niejednokrotnie w kolejnych fazach rozwojowych lub etapach życia.


Po czym poznać, że dziecko doświadcza przemocy w domu?

Jako pracownik pomocy społecznej spotkać się można z różnymi rodzinami, także takimi, w których na pierwszy rzut oka problem krzywdzenia dzieci nie występuje. Warto być jednak niezwykle uważnym, poniewa...

Pozostałe 90% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów



Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań czasopisma "Doradca w Pomocy Społecznej"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Pełen dostęp do archiwalnych numerów czasopisma w wersji elektronicznej
  • ...i wiele więcej!

Przypisy