Dołącz do czytelników
Brak wyników

Zdaniem psychologa

30 kwietnia 2020

NR 73 (Kwiecień 2020)

Osobowość narcystyczna Cz. II

0 1629

Słowo narcyz kojarzy się z kimś, kto jest wpatrzony w siebie, darzy samego siebie uwielbieniem i intensywną miłością. Wiadomo, że miłość własna jest ważną częścią życia, rozwoju i poczucia wartości. Kiedy zatem przeradza się w dysfunkcję?

[…] A jeśli, co gorsza, i terapeuta jest trochę narcystyczny, mogą razem stworzyć tajne towarzystwo wzajemnej adoracji, komentując nawzajem swoją błyskotliwą inteligencję oraz dowcip, ubolewając nad losem biedaków stanowiących całą resztę ludzkości.

POLECAMY

Theodore Millon

W oparciu o wiedzę teoretyczną i praktyczne doświadczenia klinicystów w pracy z osobami narcystycznymi możemy określić ogólną charakterystykę osób z narcystycznym zaburzeniem osobowości oraz precyzyjnie opisać, jak funkcjonują w związkach.

Sfera emocji i przeżyć

Funkcjonowanie w obszarze emocji osób narcystycznych charakteryzuje uczuciowa płytkość, która sprawia trudność w doświadczaniu empatii wobec tego, co mogą przeżywać inni ludzie. Efektem tego są nieporozumienia i konflikty, u podłoża których leży nieumiejętność rozpoznawania emocji drugiego człowieka. Nie może być inaczej, ponieważ osoba narcystyczna nie różnicuje własnych stanów emocjonalnych. W kontakcie z nią możemy doświadczać nagłej erupcji afektywnej i równie szybkiego jej zakończenia. Osoby narcystyczne o wysokiej inteligencji wykazują się dużą kreatywnością w obszarze zawodowym, są ambitne i zorientowane na realizowanie celów. To prezesi, liderzy, wysoko postawieni menadżerowie. Jednak, gdy cele zostają osiągnięte, pojawia się nie radość, lecz pustka. Kontakt i obserwacja osoby narcystycznej pokazuje jednak, że to głównie pozory. Za sukcesami i podziwem zewnętrznym kryje się brak głębi, powierzchowność i kruchość. Tym, co odróżnia osobę narcystyczną od innych zaburzeń osobowości jest to, że dość dobrze kontroluje impulsy i w miarę dobrze funkcjonuje społecznie. Jest również zdolna do stosunkowo spójnej i aktywnej pracy w niektórych obszarach, a to pozwala jej spełniać ambicje i uzyskiwać podziw ze strony innych ludzi. Niestety, nie potrafi czerpać radości z życia poza dowodami uznania, które płyną z otoczenia. Odczuwa zazdrość i zawiść oraz stale towarzyszące odczucie, że ludzie odczuwają zazdrość wobec niej. Jeżeli osoba narcystyczna spotka kogoś kreatywnego, realizującego siebie w świecie, zostanie zniszczona przez intensywne odczucia zawiści. Kernberg opisuje także nieumiejętność doświadczenia różnorodnych odmian i różnicowania uczuć: wyrzutów sumienia, smutku, tęsknoty czy wglądu w świat własnych przeżyć. Depresja nie przyjmuje postaci żałoby, lecz ukazuje się poprzez pogardę, potępienie, nienawiść i wściekłość.

Sfera świata subiektywnego

Osoba o strukturze narcystycznej nie potrafi doświadczać wdzięczności za to, co może otrzymać lub za to, co już otrzymała. Jest przekonana, że na szacunek zasługuje się wyłącznie wtedy, gdy jest się kimś wspaniałym, wyjątkowym i pięknym. Ma to związek z perfekcjonizmem w dążeniu do uzyskania idealnego obrazu siebie. Niestety, perfekcjonizm często jest przyczyną bolesnej porażki z powodu skupiania się na szczegółach. Cechuje go również fantazjowanie o doskonałym wykonaniu jakiejś czynności lub zadania. Marzenia osób narcystycznych dotyczą zawsze bogactwa, idealnej miłości, idealnego wyglądu i siły. Sprowadzają się do kategorii nierealistycznych i koncentrują nie na osiągnięciu celu, ale na wrażeniu, jakie zostanie wywarte na otoczeniu. Przesadne zaabsorbowanie sobą jest znacząco związane z niekończącym się potwierdzaniem własnej wartości w świecie. Pokazuje to ogromną potrzebę bycia kochanym, chwalonym, podziwianym. Jedna...

Pozostałe 90% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów



Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań czasopisma "Doradca w Pomocy Społecznej"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Pełen dostęp do archiwalnych numerów czasopisma w wersji elektronicznej
  • ...i wiele więcej!

Przypisy