Dołącz do czytelników
Brak wyników

Zdaniem psychologa

2 lipca 2020

NR 74 (Czerwiec 2020)

Osobowość antyspołeczna cz. II

0 1056

Obserwatorzy i członkowie rodzin osób antyspołecznych, również lekarze i badacze, od dawna wspominali o pewnych charakterystycznych cechach temperamentnych u tych osób, u których rozpoznać można typ osobowości zwany antyspołecznym. 

Ogólnie można przyjąć, że jest to grupa, którą charakteryzuje impulsywność, nieobliczalność, odporność na stres oraz braku lęku przed konsekwencjami swoich działań. Wrodzona niezdolność wyrażania doznań emocjonalnych przy jednocześnie zachowanej zdolności do rozumienia słów jest przypisywana afazji semantycznej, o której pisze Cleckley. To właśnie z jej powodu psychopaci nie są w stanie zrozumieć cierpienia innych ludzi, choć intelektualnie wiedzą, czym jest cierpienie. Są pozbawiani skrupułów i nie posiadają empatii przy jednoczesnym wyrachowaniu i bystrości umysłu. Komunikacji emocji uczą się tylko z jednego powodu – by dobrze wypaść w relacjach. Rozumienie ludzkich emocji jest zaledwie konwenansem, którego należy się nauczyć, by ukryć swoje prawdziwe oblicze.

POLECAMY

Typy osobowości antyspołecznej


Millon, zajmujący się badaniem antyspołecznych zachowań i osobowości psychopatycznej dokonał rozróżnienia na pięć typów osobowości antyspołecznej. U podłoża jego opracowania leży kombinacja koncepcji wywiedzionych w sposób bezpośredni z teorii ewolucyjnej. Autor zwraca uwagę, że z jednej strony jest możliwe wyróżnienie zdecydowanie większej liczby typów szczegółowych, z drugiej nie wszystkie osoby antyspołeczne dają się zakwalifikować do którejś z wymienionych dalej kategorii:

  • Tak zwana odmiana czystego wzorca, czyli typ zachłanny. Osoba czuje się celowo odtrącana i pozbawiona możliwości zaspokajania własnych pragnień i potrzeb. Typ charakteryzuje drapieżność, zawiść, zazdrość, domaganie się rewanżu, łapczywość, satysfakcja i przyjemność wynikająca wyłącznie z brania – nie dawania.
  • Typ broniący własnej reputacji nacechowany elementami osobowości narcystycznej. Osoba potrzebuje potwierdzenia przez innych swojej wyjątkowości, niezależności, nieugiętości, władczości oraz pozycji zwycięstwa. W oczach innych osób wydaje się być bezkompromisowa, groźna i nietykalna. W sytuacji zagrożenia gotowa na wiele. Nadmiernie reaguje na sygnały zagrożenia. Gdy jej autorytet zostaje podważony, staje się agresywna. Wielu członków gangów i organizacji przestępczych cechuje ten typ. Część skupia się na imponowaniu innym i dążeniu do władzy i do przywództwa, ale są też tacy, którzy stawiają na wycofanie i samotność. Agresja i dominacja są cechami udowadniającymi innym poziom siły oraz służą utrzymaniu reputacji nieustraszonego przywódcy.
  • Typ ryzykujący z cechami osobowości narcystycznej. Osoba lubiąca ryzyko, nieustraszona, uparta i zuchwała. Równie odważna, co nieostrożna, lekkomyślna i lekceważąca wszelkie przeszkody. Często nieodpowiedzialnie wdaje się w niebezpieczne przedsięwzięcia.
  • Typ nomadyczny z cechami osobowości schizoidalnej i unikającej. Osoba z poczuciem bycia źle potraktowaną przez los. Można powiedzieć: przeklęty pechowiec, niechciany i zepchnięty na margines, balansujący na granicy życia społecznego. Impulsywnie złośliwy tułacz, często uzależniony od substancji psychoaktywnych czy prostytucj...

Pozostałe 90% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów



Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań czasopisma "Doradca w Pomocy Społecznej"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Pełen dostęp do archiwalnych numerów czasopisma w wersji elektronicznej
  • ...i wiele więcej!

Przypisy