Dołącz do czytelników
Brak wyników

Zdaniem psychologa

30 kwietnia 2020

NR 73 (Kwiecień 2020)

Nadużycia seksualne wobec dzieci i młodzieży Aspekty psychologiczne. Cz. II

0 1728

Seksualne kontakty osób dorosłych z dziećmi zawsze są doświadczeniami, które mają poważnie negatywny wpływ na rozwój psychofizyczny i społeczny. Konsekwencje nadużyć rozpatrywane są w obszarze psychologicznym, społecznym i fizjologicznym. Występowanie i nasilenie całego zakresu skutków długofalowych jest szerokie i zależne od wielu czynników.

Osoby, które są ofiarami wykorzystania seksualnego w okresie dzieciństwa doświadczają całego spektrum konsekwencji tego zdarzenia. Rozpatruje się je w kategoriach bezpośrednich, co oznacza, że konsekwencje pojawią się w ciągu dwóch lat od zdarzenia oraz kategoriach długofalowych. Bezpośrednie konsekwencje występują w zasadzie we wszystkich sferach rozwoju dziecka: cielesnej, seksualnej, poznawczej i społecznej i są zależne w dużej mierze od wieku dziecka. Symptomy mogą być skrajnie różne: od nadmiernej grzeczności i transparentności, poprzez próby samobójcze, depresję czy samouszkodzenia w okresie dorastania. U dzieci doświadczających wykorzystania na tle seksualnym obserwuje się mnogość zaburzeń psychicznych i trudności emocjonalnych. Są to zaburzenia lękowe, które charakteryzuje uogólniona lękliwość, koszmary senne zawierające obrazy z nadużycia, objawy zespołu stresu pourazowego, bezsenność i różnego rodzaju fobie. Zaburzenia dysocjacyjne podobne nieco stanom transowym, odrętwienie, amnezja dysocjacyjna, czy dysocjacyjne zaburzenia osobowości. Charakterystyczna jest również depresja, którą charakteryzuje głęboko obniżone poczucie własnej wartości, nawracające myśli samobójcze i samouszkodzenia. Całe spektrum objawów somatycznych, szczególnie u małych dzieci: moczenie się, zanieczyszczanie kałem, bóle głowy, brzucha, swędzenia ciała. Zaburzenia jedzenia, takie jak bulimia i anoreksja. Objawy związane z wykorzystaniem seksualnym mogą mieć postać masturbacji pochwowej lub analnej prowadzonej przy pomocy różnych przedmiotów i mającej naśladować akt współżycia. Dzieci, które doświadczyły seksualnego molestowania mogą zachowywać się agresywnie z seksualnym nacechowaniem zachowania wobec rówieśników, poprzez obnażanie się lub dotykanie genitaliów innych dzieci. Powtarzające się doświadczenia seksualnego nadużycia mogą mieć poważne konsekwencje w postaci zmian w ośrodkowym układzie nerwowym, które utrzymują się w życiu dorosłym, a co potwierdzają badania prowadzone przy użyciu rezonansu magnetycznego. Objętość hipokampa jest znacznie mniejsza u dorosłych z historią nadużycia, niż u osób dorosłych, bez doświadczeń molestowania. W badaniu różnice mocniej zaznaczone były w lewych półkulach badanych osób, zaobserwowano także słabszą współpracę funkcji półkul mózgu oraz podwyższony stan markerów stanu zapalnego.

POLECAMY

Raport Fundacji Dajemy Dzieciom Siłę

W 2016 roku pojawił się szczegółowy raport na podstawie badań „Fundacji Dajemy Dzieciom Siłę”, realizowany w ramach kampanii Przeciwdziałanie wykorzystywaniu seksualnemu dzieci w Europie Środkowej i Wschodniej – podejście systemowe. W 33 badanych przypadkach osób doświadczających molestowania, poza jednym, wystąpiły u ofiar długofalowe konsekwencje wykorzystania. Tylko w jednym prowadzący psycholog nie stwierdził widocznych konsekwencji nadużycia, a terapia miała raczej charakter wsparciowy i opierający się na praktykach tak zwanego przepracowania doświadczenia bycia wykorzystanym. Badana osoba była w wieku, w którym, być może, konsekwencje i objawy pojawią się w przyszłości. Taki stan rzeczy może być powodowany tym, że na...

Pozostałe 90% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów



Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań czasopisma "Doradca w Pomocy Społecznej"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Pełen dostęp do archiwalnych numerów czasopisma w wersji elektronicznej
  • ...i wiele więcej!

Przypisy