Dołącz do czytelników
Brak wyników

Zdaniem psychologa

21 czerwca 2019

NR 65 (Czerwiec 2019)

Klient ze schizofrenią. Motywowanie do leczenia i zasady bezpieczeństwa dla pracowników socjalnych. Cz. 1

0 1535

Niniejszy artykuł będzie składał się z dwóch części, temat jest bardzo obszerny i chciałabym go Państwu przedstawić w obszarze teoretyczno-praktycznym. Pierwszy będzie dotyczył kwestii teoretycznych w oparciu między innymi o pracę prof. Antoniego Kępińskiego, w drugim zajmiemy się kategorią praktyczną, dotyczącą kontaktu z chorym, motywacją do leczenia oraz zasadami bezpieczeństwa.

Schizofrenia to jedno z najlepiej opisanych i zbadanych zaburzeń psychicznych. Ze względu na jej różnorodność obrazu klinicznego, dynamiki i zróżnicowanych konsekwencji determinuje nadal wielu badaczy do pogłębiania o niej wiedzy i odkrywania jej stale na nowo. Obecnie w literaturze klinicznej można spotkać pogląd, że różne typy schizofrenii to przejaw spektrum zaburzeń schizofrenicznych, ukazujących się w różnych płaszczyznach życia chorego, niż tylko w obrębie klinicznych jednostek. Schizofrenia tradycyjnie jest zaliczana do grupy psychoz, które charakteryzują się nie tylko zaburzeniami myślenia w postaci urojeń, lecz także zaburzeniami spostrzegania, takimi jak halucynacje. W 1860 roku po raz pierwszy pojawiło się sformułowanie „otępienie wczesne”, zaś nazwa „schizofrenia” funkcjonuje od roku 1911. Słowo pochodzi z greki, od słów schizo (rozszczepić) i fren (serce, wola, umysł). Schizofrenia to choroba cywilizacyjna, choruje na nią co setny człowiek. Prawdopodobnie zdecydowana większość ludzi zetknęła się z tym terminem pośrednio lub przez bezpośredni kontakt z osobą chorą. Są również zawody, których wykonywanie zdecydowanie zwiększa kontakt z pacjentem schizofrenicznym. Bez wątpienia do takich można zaliczyć pracę socjalną. Na temat schizofrenii mamy pewne ogólne wyobrażenia, którym często towarzyszą zarówno stereotypy, jak i obawy, którymi zajmiemy się w dalszej części artykułu. Schizofrenia jest chorobą tajemniczą, a część lekarzy określa ją mianem delfickiej wyroczni psychiatrii. Profesor Antoni Kępiński w swojej praktyce i tekstach naukowych sprzeciwiał się wyłączaniu chorych poza margines społeczny. Kępiński zajmował się byłymi więźniami obozów koncentracyjnych, pisał: Zarówno przebywanie w obozie koncentracyjnym, jak i schizofrenia są przeżyciami przekraczającymi granice ludzkiej wytrzymałości i dlatego ślad, jaki po sobie zostawiają, może być podobny1. We wstępie do „Schizofrenii” pojawiła się niezwykła dedykacja dla pacjentów, których leczył: Tym, którzy więcej czują i inaczej rozumieją i dlatego bardziej cierpią, a których często nazywamy schizofrenikami.2
 

POLECAMY

Ważne

Schizofrenia jest chorobą, która dotyka głównie młodych ludzi i najczęściej występuje pomiędzy okresem pokwitania a dorosłością, uogólniając, można powiedzieć, że pomiędzy 15. a 30. rokiem życia. W zależności od występujących objawów wyróżnia się schizofrenię paranoidalną, katatoniczną, prostą oraz hebefreniczną. W Polsce najczęściej rozpoznaje się postać paranoidalną (urojeniową). Schizofrenia, która pojawi się w okresie późnej dorosłości jest nawrotem choroby, echem przebytego w młodości nierozpoznanego jej epizodu. Jeśli chodzi o płeć, to częstość występowania u kobiet i mężczyzn jest taka sama.


Różnica polega na tym, że u kobiet częściej występuje pod postacią erotyczną, a u mężczyzn heroiczną (mówimy tu o tematyce objawowej). Blisko 1% populacji w społeczeństwach tzw. cywilizowanych zapada na tę chorobę. Pacjenci szpitali psychiatrycznych z tą diagnozą stanowią od ¼ do połowy pacjentów. Statystycznie to sporo. Biorąc pod uwagę to, że dotyczy młodych ludzi, jest faktem tym bardziej bolesnym. Kiedy istnieje wyraźne obciążenie genetyczne, przebieg choroby jest raczej łagodny. To oznacza schizofrenię o przebiegu nietypowym, często cyklicznym, który nie prowadzi do otępienia. U osób, u których nie stwierdza się obciążenia genetycznego, mamy do czynienia ze świeżą jej mutacją, a ta ma zdecydowanie większe nasilenie. 

Na powstanie ciężkich form prowadzących do stępienia schizofrenicznego duży wpływ ma środowisko. 

We współczesnej psychiatrii podkreśla się w tym zakresie rolę reżimów szpitalnych oraz niekorzystnej atmosfery panującej w rodzinie. Weźmy pod uwagę rodzinę rozbitą, taką, którą wypełnia niekończące się emocjonalne napięcie, uczuc...

Pozostałe 90% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów



Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań czasopisma "Doradca w Pomocy Społecznej"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Pełen dostęp do archiwalnych numerów czasopisma w wersji elektronicznej
  • ...i wiele więcej!

Przypisy