Dołącz do czytelników
Brak wyników

Zdaniem psychologa , Otwarty dostęp

21 czerwca 2019

NR 65 (Czerwiec 2019)

Jak budować w kliencie OPS poczucie sprawczości?

0 1186

Można zaryzykować twierdzenie, że bez zrozumienia, iż specyfika funkcjonowania klienta ośrodków pomocy społecznej jest w dużym stopniu „upośledzona” jeśli chodzi o poczucie sprawczości i wiary we własne możliwości, nie można w zadowalający i skuteczny sposób mu pomóc.

Pracownicy socjalni nierzadko spotykają się w swojej pracy z osobami, które mogliby opisać jako „niesamodzielne”, „zależne”, „nieudolne”. To często osoby bezrobotne, czasem chorujące somatycznie. Część z tych osób żyła/żyje w środowisku, w którym mają miejsce zjawiska uzależnienia, przemocy, agresji w skali szerokiej (np. osiedla zamieszkiwane przez osoby mające konflikt z prawem, bądź dotknięte klęską żywiołową) lub wąskiej (np. przemoc domowa, nagła śmierć bliskiej osoby, zawód miłosny). To mogą być także osoby, które doznały w przeszłości różnego rodzaju krzywd, doświadczyły wielu trudności w przeszłości (np. w dzieciństwie). Prawdopodobnie ponosiły sporo porażek, np. częste niepowodzenia w szkole podstawowej i/lub średniej, czy – później – w pracy.
 

POLECAMY

Pamiętaj

Aby pomagać osobom w budowaniu samodzielności, autonomii, niezależności oraz poczucia osobistego sprawstwa, a także pewności siebie i wiary we własne możliwości należy pamiętać o specyfice funkcjonowania osób wykazujących się bezradnością, niskim poziomem poczucia sprawczości oraz o tym, w jaki sposób środowisko, w którym żyją, wspiera ich niekonstruktywne sposoby funkcjonowania.


Osoby wykazujące się bezradnością nabrały przekonania, że wszelkie ich działania zmierzające do zmiany ich sytuacji nie będą miały żadnego znaczenia i nie wpłyną na oczekiwaną zmianę. Dostrzegają, że ich działania nie mają żadnego związku ze zmianą sytuacji czy ich zachowania. Mogą wykazywać tzw. „wyuczoną bezradność”, tj. poczucie bycia w pułapce bez wyjścia z danej sytuacji. Osoby takie mają niską wiarę we własne możliwości, niskie poczucie własnej wartości i niski poziom poczucia pewności siebie. Dodatkowo towarzyszą temu intensywne, silnie oddziaływujące na sposób myślenia o sobie i działania stany emocjonalne (głównie: silny lęk, duży strach, poczucie winy, frustracja lub silne „znieczulenie” emocjonalne). W sferze myślenia dominują przekonania o bezwartościowości, nieumiejętności; zawężony jest zakres myślenia; ograniczone są procesy myślowe do obszaru jedynie niekonstruktywnych wizji (pesymistyczne myślenie, „czarnowidztwo”). Osoby takie wykazują się znacznie ograniczoną elastycznością w postrzeganiu różnych zjawisk czy sytuacji. Wykazują się brakiem umiejętności dostrzegania alternatyw. W sferze motywacji wykazują się niskim poziomem zaangażowania w nowe, inne sposoby myślenia i działania. Wykazują znaczną niechęć do podejmowania ryzyka. Są bierne, zahamowane w działaniu. W sferze społecznej wykazują się niskim poziomem kompetencji interpersonalnych, niezbędnych do nawiązywania kontaktów z innymi ludźmi i załatwiania spraw życia codziennego (sprawy w urzędach, instytucjach itp.). Mają trudności w nawiązaniu kontaktu z drugim człowiekiem, wykazują się wstydem; nie podejmują rozmowy, nie odpowiadają na pytania, a jeżeli udzielają odpowiedzi, to w sposób zdawkowy, lakoniczny; unikają kontaktu wzrokoweg...

Artykuł jest dostępny w całości tylko dla zalogowanych użytkowników.

Jak uzyskać dostęp? Wystarczy, że założysz bezpłatne konto lub zalogujesz się.
Czeka na Ciebie pakiet inspirujących materiałow pokazowych.
Załóż bezpłatne konto Zaloguj się

Przypisy