Dołącz do czytelników
Brak wyników

Zdaniem psychologa

14 grudnia 2020

NR 77 (Listopad 2020)

Dzieci pozostawiane z przyczyn ekonomicznych
wsparcie psychologiczne

0 401

Rodzice, którzy z powodów ekonomicznych wyjeżdżają za granicę kraju, pozostawiają dzieci i rodziny w sytuacji, która staje się dla wszystkich poważnym wyzwaniem. Rozłąka z rodzicem czy rodzicami trwa kilka, a nawet kilkanaście lat. Pogoń za nadzieją na poprawę statusu ekonomicznego nierzadko wywołuje potrzebę wsparcia psychologicznego nie tylko dla dzieci, które zostają w kraju, ale także pozostałych opiekunów.
 

Rodzice wyjeżdżają regularnie do tzw. pracy sezonowej przez wiele lat. Dlatego też rozłąka trwa od kilku do kilkunastu miesięcy co roku, a bywa, iż trwa nawet kilkanaście lat. Zjawisko pozostawiania dzieci w Polsce przez rodziców wyjeżdżających z kraju do pracy, szczególnie w krajach europejskich zyskało miano „eurosieroctwa”. Nasiliło się ono w znacznym stopniu po akcesji Polski do Unii Europejskiej. Określenie to wskazuje na pozbawienie dzieci trwale lub przejściowo odpowiednich warunków i szans na harmonijny rozwój ze względu na brak odpowiednich warunków opiekuńczo-wychowawczych.

POLECAMY

Negatywne konsekwencje

Konsekwencją nieobecności jednego rodzica lub obojga rodziców są również trudności w funkcjonowaniu dziecka w relacjach z dorosłymi i rówieśnikami, w pracy szkolnej, w zachowaniach, w obszarze emocji. Dzieci doświadczają bólów somatycznych (bóle głowy, brzucha, duszności, nawroty infekcji, przeziębienia). Pozostawieni nastolatkowie sięgają po używki, alkohol i inne psychostymulanty. Niektóre doniesienia badawcze podają, iż wśród dzieci, których rodzice pracują za granicami kraju zwiększa się ryzyko otyłości i nadwagi. Problemowe zachowania przybierają na sile, trudności eskalują.

Taki system rodzinny wymaga pomocy interdyscyplinarnej: psychologicznej, socjalnej, pedagogicznej, niekiedy również lekarskiej (np. psychiatrycznej), czy prawnej.

Dla niektórych dzieci takie rozluźnienie relacji z rodzicem może być nawet traumatyczne.

Dzieciom – i rodzicowi, który pozostał – jest trudno odnaleźć się w nowej rzeczywistości. To doświadczenie zaburzenia poczucia bezpieczeństwa, ładu, struktury. Zaburzone może zostać poczucie przynależności, poczucie bliskości. Dodatkowo dzieci mogą przejawiać zachowania demoralizacyjne, np. kradzieże, czy autodestrukcyjne, np. samookaleczenia, czy próby samobójcze. Rodzic, który wyjechał za granicę, ma właściwie wyzerowane możliwości oddziaływania na dziecko. Jeżeli wyjazd nastąpił w czasie, kiedy dziecko jest starsze, te możliwości mogą być nieco większe. Rodzic nie ma możliwości bezpośredniego czy natychmiastowego zareagowania w określonych sytuacjach, nie obejmuje opieką dziecka w różnych okolicznościach (pobyt w domu, wspólne wyjazdy itp.). Naturalna potrzeba kontaktu, fizycznej bliskości i obecności dziecka jest niezachowana. Dzieci doświadczają więcej dystresu wskutek braku wsparcia rodzica, starsze – stresu w postaci tęsknoty, braku wzorców, braku odpowiednich informacji (niezbędnej i potrzebnej wiedzy). W obszarze zachowania mogą pojawić się zachowania atakujące, ryzykowne, obniżony poziom osiągnięć szkolnych, niebezpieczne dla zdrowia i życia. W obszarze emocjonalnym: gniewność, lękliwość, apatia, depresyjność, spadek motywacji do działania – aż do poziomu zaburzeń psychicznych. W obszarze społecznym – izolacja, alienacja lub konfliktowość. Dzieci mogą doświadczać lęku, gniewu, silnej dezorganizacji emocjonalne...

Pozostałe 90% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów



Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań czasopisma "Doradca w Pomocy Społecznej"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Pełen dostęp do archiwalnych numerów czasopisma w wersji elektronicznej
  • ...i wiele więcej!

Przypisy