Dołącz do czytelników
Brak wyników

Zdaniem psychologa , Otwarty dostęp

23 czerwca 2021

NR 82 (Czerwiec 2021)

DDA – o wpływie dzieciństwa na dorosłość

0 1247

Dorosłe Dzieci Alkoholików (DDA) to osoby, których trudne doświadczenia z przeszłości związane z wychowywaniem się w rodzinach, w których obecne było uzależnienie, mogą wpływać na ich teraźniejszość. Jak można im skutecznie pomóc?

Rodzina przez wielu badaczy nazywana jest podstawową komórką społeczną. Coraz częściej jest też określana jako system – niejako układ naczyń wzajemnie powiązanych, w którym zachowanie danej jednostki może wpłynąć na zachowanie drugiej i odwrotnie. Podejście systemowe traktuje rodzinę jako całość, jako wspólnotę [1]. Prawidłowe funkcjonowanie rodziny przyczynia się do rozwoju człowieka, natomiast nieprawidłowe prowadzi do formowania się rodziny, która może oddziaływać krzywdząco na niektórych lub wszystkich swoich członków [2]. W systemie rodzinnym niezwykle istotne są jej elementy, czyli poszczególne jednostki, które wchodzą w jej skład oraz interakcje między nimi. Rodzina, w której przynajmniej jedno z rodziców nadużywa alkoholu nie jest rodziną funkcjonującą w sposób prawidłowy, panuje w niej pewna destabilizacja. Co bardzo ważne, najczęściej są to rodziny, w których nie są zaspokajane w odpowiedni sposób potrzeby pozostałych członków rodziny (osoby partnerskiej czy dzieci). W rodzinach z problemem alkoholowym równie często pojawiać się może przekraczanie granic czy zanik odpowiedzialności niektórych jej członków, często przy nadmiernej odpowiedzialności innych [3]. Dzieje się tak, ponieważ w dużej mierze to właśnie osoba uzależniona od substancji psychoaktywnych zaczyna stanowić centrum systemu rodzinnego, punkt odniesienia, od którego zależą zachowania, uczucia czy nastawienia innych członków rodziny, z czego czasami te osoby nie zdają sobie sprawy. Przykładem takiej sytuacji może być lęk, który towarzyszy dzieciom po obudzeniu, który obniża się, kiedy zobaczą, że opiekun nie jest (jeszcze) pod wpływem alkoholu czy częste wychodzenie partnerki do koleżanek popołudniami, kiedy partner wraca z pracy i najczęściej sięga po alkohol. Opisywane zachowania czy odczucia nie muszą być uświadomione. Oczywiście, pamiętać należy, że uzależnienie jest chorobą, nie wyborem osoby i wymaga leczenia, a samo spożywanie alkoholu jest objawem dużo głębszych trudności jednostki, które wymagają specjalistycznej pomocy i wsparcia.
Dzieciństwo jako okres rozwojowy jest niezwykle istotnym czasem w życiu każdego człowieka. To właśnie wtedy u młodej osoby dochodzi do kształtowania się predyspozycji osobowościowych czy tworzenia struktury relacji przywiązania. Dziecko nabywa rozmaitych, zupełnie nowych dla siebie kompetencji, a zasoby, które się kształtują, służyć mu będą prawdopodobnie przez całe jego życie. Podobnie jest jednak z deficytami – te, które będą kształtować się u młodej osoby już w najwcześniejszych etapach jego rozwoju, utrudniać mu mogą funkcjonowanie także w życiu dorosłym. Dzieciństwo jest czasem, kiedy dziecko jest najbardziej zależne od swoich dorosłych opiekunów, którzy powinni zaspokajać różnorodne jego potrzeby: fizjologiczne, psychiczne, społeczne oraz ogólnie rozumiane potrzeby rozwojowe [4].
DDA (Dorosłe Dzieci Alkoholików) to określenie, z którym prawdopodobnie spotkała się w swoim życiu większość Czytelników tego artykułu. Odnosić się ma ono do osób, które mają doświadczenie życia i wychowywania się w rodzinie, w której przynajmniej jeden z opiekunów nadużywał alkoholu. Dane, które na przestrzeni lat zebrane zostały na temat tego syndromu, pochodzą w zasadzie z trzech grup źródeł [5]: obserwacji klinicystów i praktyków, wyników badań naukowych i wreszcie – doniesień od samych osób, które wychowywały się w rodzinach z uzależnieniem (leczących się w grupach terapeutycznych bądź też działających pomocowo na rzecz innych osób w podobnej jak oni sytuacji). Charakterystyka osób będących właśnie Dorosłymi Dziećmi Alkoholików (w znaczeniu tego, kogo i na jakiej podstawie można włączyć do tej grupy) w każdym z tych ujęć jest odmienna, co wprowadza dodatkowe zamieszanie. Dzieci osób uzależnionych to grupa, wokół której narosło bardzo dużo mitów, a społeczeństwo stworzyło wiele stereotypów na...

Pozostałe 90% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów



Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań czasopisma "Doradca w Pomocy Społecznej"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Pełen dostęp do archiwalnych numerów czasopisma w wersji elektronicznej
  • ...i wiele więcej!

Przypisy