Dołącz do czytelników
Brak wyników

Tematu numeru

22 maja 2019

NR 64 (Maj 2019)

500+ na każde dziecko

0 149

Rząd zapowiedział rozszerzenie programu Rodzina 500+ i przyznanie świadczenia także na pierwsze dziecko. Co 500+ na każde dziecko oznacza dla OPS i jakie inne zmiany zostaną wprowadzone wraz z nowelizacją przepisów?

Trwające aktualnie prace nad nowelizacją o zmianie ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci oraz niektórych innych ustaw1 od kilku tygodni budzą niemałe emocje. Zmiany do ustawy uchwalone zostały przez Sejm 26 kwietnia br., a obecnie trwają prace legislacyjne w Senacie. Nie należy jednak spodziewać się większych zmian, ponieważ senacka Komisja Rodziny, Polityki Senioralnej i Społecznej w dniu 7 maja br. zarekomendowała przyjęcie ustawy bez poprawek. Nie byłoby większego zamieszania, gdyby projektodawca poprzestał na głównych celach wprowadzenia nowelizacji, ponieważ uwzględnia on uwagi zgłaszane dotychczas przez opozycję jako wady programu „500+”, tj. pominięcie samotnych rodziców wychowujących tylko jedno dziecko, których dochód choć nieznacznie przekracza kryterium dochodowe oraz dzieci w pieczy instytucjonalnej. Jednakże zaproponowane przy okazji inne zmiany ustawy znacząco wpływają na to, że zamiast spotykać się z ogólną aprobatą, projekt stał się przedmiotem krytyki. 

Większość zmian wprowadzanych przez nowelizację dotyczy rozszerzenia kręgu beneficjentów – po zmianach świadczenie „500+” będzie przysługiwać na każde dziecko w rodzinie do 18. roku życia, bez wyłączania z niego pierwszego dziecka i niezależnie od dochodu. Stąd też uchyla się zarówno z definicji ustawowych większość regulacji dotyczących dochodu, pierwszego dziecka, a z art. 5 – cały ust. 3 i ust. 4 ustalające zasady wypłaty świadczeń na pierwsze dziecko. Znika także art. 8  ust. 2 i art. 19 ust. 4-6, uzależniające wypłatę świadczenia od zasądzenia alimentów w przypadku wnioskodawców będących samotnymi rodzicami.

Bez decyzji

Zgodnie z nowo dodanym art. 13a, zaplanowano, aby przyznanie świadczenia wychowawczego nie wymagało wydania decyzji (na kształt rozwiązań przyjętych w programie „Dobry start”), natomiast odmowa przyznania, uchylenie lub zmiana prawa do świadczenia wychowawczego wymagać będą wydania decyzji. 

Organ właściwy lub wojewoda przesyłać będą wnioskodawcy informację o przyznaniu świadczenia wychowawczego na wskazany przez niego adres poczty elektronicznej – o ile wnioskodawca wskazał adres poczty elektronicznej we wniosku. Natomiast nieodebranie informacji o przyznaniu świadczenia wychowawczego nie będzie wstrzymywać wypłaty tego świadczenia.

Zmiana okresu świadczeniowego

Zgodnie z nowym brzmieniem art. 18 ust. 1, prawo do świadczenia wychowawczego ustalane ma być na okres od 1 czerwca do 31 maja roku następnego.

I tu zaczynają się problemy z przepisami przejściowymi, jako że ustawodawca zakłada wejście nowelizacji w życie od 1 lipca 2019 r., czyli w trakcie trwania dotychczasowego okresu świadczeniowego, który skończy się dopiero 30 września br. Natomiast zgodnie z brzmieniem art. 11 nowelizacji, przepisy art. 18 ust. 1 w nowym brzmieniu mają mieć zastosowanie dopiero od okresu rozpoczynającego się od dnia 1 czerwca 2021 r. Na okres do 31 maja 2021 ustawodawca przewidział całą gamę przepisów przejściowych.

Otóż, zgodnie z art. 6 nowelizacji, w sprawach o świadczenie wychowawcze za okres do 30 czerwca 2019 r. stosuje się dotychczasowe brzmienie przepisów ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, natomiast w sprawach o świadczenie wychowawcze, na okres po 30 czerwca 2019 r. stosuje się przepisy ustawy po nowelizacji.

W sprawach z wniosków o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego złożonych i nierozpatrzonych do 30 czerwca 2019 r. prawo do świadczenia wychowawczego ustala się na okres do 30 września 2019 r. (art. 7 ust. 1 nowelizacji), ale – zgodnie z art. 8 nowelizacji – w zakresie formy rozstrzygania realizowane będą już na zasadach określonych w nowym brzmieniu.
 

Przykład

Matka dwojga dzieci w wieku do lat 18 aktualnie korzysta ze świadczenia wychowawczego przyznanego na drugie dziecko na okres świadczeniowy 2018/2019, to jest do 30 września 2019 r. Od 1 lipca 2019 r. będzie mogła drogą elektroniczną (a w wersji papierowej – od 1 sierpnia br.) złożyć jeden wniosek o świadczenie wychowawcze już na dwoje dzieci. Zakładając, że wszystkie inne przesłanki zostaną spełnione, a starsze dziecko nie ukończy 18 lat przed 1 czerwca 2021 r., organ właściwy wydając decyzję przyznającą prawo do świadczenia wychowawczego, świadczenie  na pierwsze dziecko ustali od dnia 1 lipca 2019 r. do dnia 31 maja 2021 r., a na drugie dziecko – od 1 października 2019 r. do 31 maja 2021 roku.

 

W sprawach z wniosków o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego złożonych po 30 czerwca 2019 r. prawo do świadczenia wychowawczego ustala się na okres do 31 maja 2021 r. (art. 7 ust. 2 projektu) – w tym zakresie wnioski w sprawie ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego na okres, o którym mowa w art. 7 ust. 2, są przyjmowane od 1 sierpnia 2019 r., a w przypadku wniosków składanych drogą elektroniczną – od 1 lipca 2019 r. 

Ważność wniosku

W przypadku urodzenia się w rodzinie nowego dziecka w okresie świadczeniowym, rodzic będzie miał trzy miesiące na złożenie wniosku o świadczenie wychowawcze, a w razie zachowania tego trzymiesięcznego terminu organ przyznawać je będzie poczynając od miesiąca urodzenia dziecka, a nie od miesiąca złożenia wniosku. Podobna regulacja dotyczyć będzie dzieci przysposobionych i objętych opieką. Niedotrzymanie trzymiesięcznego terminu skutkować będzie wypłatą świadczenia od miesiąca złożenia wniosku (art. 18 ust. 2a).

Z kolei drugi trzymiesięczny termin przewidziany został w przypadku śmierci osoby, której ustalone zostało prawo do świadczenia wychowawczego na dziecko. W takiej sytuacji drugi rodzic, opiekun prawny dziecka albo opiekun faktyczny będzie mieć trzy miesiące na złożenie wniosku o świadczenie, aby prawo do niego zostało ustalone, począwszy od dnia śmierci poprzedniego beneficjenta, nie wcześniej jednak niż od pierwszego dnia miesiąca następującego po ostatnim miesiącu, za który zmarłemu rodzicowi, opiekunowi prawnemu dziecka albo opiekunowi faktycznemu dziecka wypłacono ostatnie świadczenie wychowawcze (art. 18 ust. 4a).

Dzieci w pieczy instytucjonalnej 

Nowelizacja zakłada, że na wniosek dyrektora placówki opiekuńczo-wychowawczej typu socjalizacyjnego, dyrektora placówki opiekuńczo-wychowawczej typu interwencyjnego, dyrektora placówki opiekuńczo-wychowawczej typu specjalistyczno-terapeutycznego, dyrektora placówki regionalnej, placówki opiekuńczo-terapeutycznej oraz dyrektora interwencyjnego ośrodka preadopcyjnego, składany w PCPR właściwym ze względu na miejsce położenia placówki, na każde umieszczone w tych placówkach dziecko w wieku do ukończenia 18. roku życia, przysługiwać będzie dodatek w wysokości świadczenia wychowawczego określonego w przepisach o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Dodatek ma być przeznaczony w szczególności na rozwój zainteresowań oraz zwiększanie szans edukacyjnych i rozwojowych dzieci umieszczonych w instytucjonalnej pieczy zastępczej.
 

Pamiętaj

Nowelizacja nie zakłada zmiany przepisów art. 9, art. 15 i art. 22, co oznacza, że nadal w przypadku, gdy osoba pobierająca świadczenia wychowawcze marnotrawi wypłacane jej świadczenie wychowawcze lub wydatkuje je niezgodnie z celem, organ właściwy przekazuje należne osobie świadczenie wychowawcze w całości lub w części w formie rzeczowej lub w formie opłacania usług.


Marnotrawienie i postępowanie w razie wątpliwości co do sprawowania opieki 

Nowelizacja nie zakłada zmiany przepisów art. 9,  art. 15 i art. 22, co oznacza, że nadal w przypadku, gdy osoba pobierająca świadczenia wychowawcze marnotrawi wypłacane jej świadczenie wychowawcze lub wydatkuje je niezgodnie z celem, organ właściwy przekazuje należne osobie świadczenie wychowawcze w całości lub w części w formie rzeczowej lub w formie opłacania usług. Natomiast dokumentowanie i weryfikacja wątpliwości dotyczących sprawowania opieki nad dzieckiem, w tym również w przypadku, o którym mowa w art. 22, wydatkowania świadczenia wychowawczego niezgodnie z celem lub marnotrawienia świadczenia wychowawczego, następować będzie na podstawie rodzinnego wywiadu środowiskowego, o którym mowa w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. 

Finansowanie kosztów obsługi

Zgodnie z przyjętą w nowelizacji nową treścią art. 29 ust. 4, poczynając od 1 stycznia 2020 r. koszty obsługi świadczeń wychowawczych zwracane organowi właściwemu z budżetu państwa wynosić mają 0,85% otrzymanej dotacji na świadczenie wychowawcze. Na okres do 30 czerwca br. będą one przekazane w wysokości 1,5% wydatków na świadczenie wychowawcze. Natomiast w okresie od 1 lipca 2019 r. do 31 grudnia 2019 r. zostaną zmniejszone już do 1,2% wydatków na świadczenie wychowawcze.

Refle

...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań czasopisma "Doradca w Pomocy Społecznej"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • pełen dostęp do archiwalnych numerów czasopisma w wersji elektronicznej
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy