Dołącz do czytelników
Brak wyników

Zdaniem psychologa

7 grudnia 2021

NR 87 (Grudzień 2021)

Terapia DBT w pracy z młodzieżą

0 390

Terapia dialektyczno–behawioralna stworzona została przez Marshę M. Linehan w odpowiedzi na brak wystarczająco skutecznych metod leczenia pacjentów z tendencjami samobójczymi lub tendencjami do samookaleczania, o wysokim ryzyku samobójczym.

Jej działania zrewolucjonizowały terapię poznawczo-behawioralną dzięki wprowadzeniu takich elementów, jak: uważność, akceptacja, które wzbogaciły podejście behawioralne. Jej sposób traktowania złożonych problemów dysregulacji emocji i zachowania pozwolił rozwinąć podejście pełne współczucia i życzliwości do osób, które wcześniej były odrzucane i źle postrzegane przez wielu terapeutów. Marsha M. Linehan zaobserwowała, że wspomniani pacjenci bardzo często nie otrzymali w przekazie rodzinnym odpowiednich zdolności, by móc radzić sobie w trudnych sytuacjach. Opracowała wystandaryzowane umiejętności, za pomocą których uczy się pacjentów rozpoznawania emocji, skupiania uwagi, tolerowania dyskomfortu oraz budowania zadowalających relacji międzyludzkich. W trakcie tych obserwacji model oddziaływań został podzielony na cztery elementy: terapię indywidualną, trening umiejętności, wsparcie telefoniczne między sesjami oraz konsultacje zespołu terapeutycznego chroniące przed wypaleniem osób pomagających. W ten sposób powstał kompleksowy model leczenia złożonych zaburzeń opierający się na uważności i akceptacji, które pozwalają uzyskać odpowiednio bezpieczne warunki do wprowadzania stopniowych zmian behawioralnych.

POLECAMY

Terapia dialektyczno–behawioralna w pracy z młodzieżą

Terapia dialektyczno-behawioralna w swojej pierwotnej formie stworzona została dla osób dorosłych. Jednak znaczący wzrost samookaleczeń wśród młodzieży, który nastąpił w latach dziewięćdziesiątych, zmotywował badaczy do szukania skutecznych metod wsparcia dla tej grupy wiekowej. W tym okresie zaczęto podejmować próby stosowania terapii DBT w pracy z młodzieżą. Na początku wykorzystywano oryginalny podręcznik przeznaczony dla osób pełnoletnich. Z czasem badacze i praktycy nieznacznie zmodyfikowali trening umiejętności, jednak główne elementy filozoficzne tego podejścia terapeutycznego pozostały bez zmian. Również struktura opierająca się na czterech elementach została utrzymana w tej grupie wiekowej.

Wskazówki dla terapeuty w trakcie wyboru modelu terapeutycznego

Terapię dialektyczno-behawioralną można stosować w przypadku młodych osób mających różnorodne poważne problemy, takie jak: zachowania samobójcze, zachowania seksualne wysokiego ryzyka, zaburzenia odżywiania (niezagrażające życiu), samookaleczenia, zażywanie narkotyków, nadużywanie alkoholu. Z terapii mogą również skorzystać nastolatki mające mniej nasilone problemy. Można do nich zaliczyć: trudności z panowaniem nad gniewem, częste opuszczanie lekcji, ograniczenie świadomości emocji, częste zrywanie relacji.
W terapii dialektyczno-behawioralnej wszystkie wymienione problemy rozumie się jako konsekwencje dysregulacji emocjonalnej lub próby radzenia sobie z nią. Oznacza to, że nieleczona dysregulacja emocjonalna może prowadzić do dysregulacji poznawczej, interpersonalnej i behawioralnej.
Terapeuta spotykający się z nastolatkiem mającym tego typu trudności może mieć wrażenie, że pacjent zmaga się z wieloma zaburzeniami na różnym poziomie. Może wykazywać objawy depresji, zaburzeń zachowania, zaburzeń lękowych. Może to być podpowiedź do zastosowania podejścia dialektyczno-behawioralnego, które w sposób całościowy zajmie się opisanymi trudnościami. W przypadku bardziej wyizolowanego problemu (epizod depresji, konkretne zaburzenie lękowego) trafniejsze będzie zastosowanie terapii poznawczo-behawioralnej nakierowanej na konkretny problem.

Przykład

Laura, lat 16, mieszka w małej miejscowości z matką i ojcem. Jest jedynaczką. Obecnie uczęszcza do liceum ogólnokształcącego. Matka pacjentki prowadzi własną działalność gospodarczą, ojciec pracuje za granicą i często nie ma go w domu.
Laura sama zgłosiła potrzebę uczęszczania na psychoterapię. O swojej potrzebie mówiła już od roku, jednak rodzice nie zdecydowali się na konsultację z racji, jak tłumaczyli, dużej ilości pracy. Matka pacjentki informuje, że nie rozumie problemów córki. W jej ocenie córce niczego nie brakuje. Matka informuje, że niewiele wie o życiu dziecka, gdyż Laura po powrocie do domu bardzo często zamyka się w pokoju i nie rozmawia z rodzicami. Laura na spotkaniu z terapeutą wydaje się nieufna. Nie nawiązuje kontaktu wzrokowego. Stopniowo opisuje swoje problemy, za każdym razem obserwując reakcję terapeuty. Mówi o braku chęci do życia, poczuciu pustki, konfliktach z koleżankami. Pytana, co robi w sytuacjach dla niej trudnych, informuje, że czasem wybucha złością i wówczas obraża swoje koleżanki lub chłopaka. W czasie wybuchów złości zdarza się jej kończyć relację. Informuje, że często po opadnięciu emocji złości czuje smutek i poczucie winy. Zamyka się wówczas w pokoju i zdarza się jej dokonywali samookaleczeń.
Z wywiadu wczesnodziecięcego wynika, że trudności pacjentki pojawiały się już we wczesnym dzieciństwie. Laura informuje, że rodzice często krytykowali ją za wygląd i krzyc...

Artykuł jest dostępny w całości tylko dla zalogowanych użytkowników.

Jak uzyskać dostęp? Wystarczy, że założysz bezpłatne konto lub zalogujesz się.
Czeka na Ciebie pakiet inspirujących materiałow pokazowych.
Załóż bezpłatne konto Zaloguj się

Przypisy