Dołącz do czytelników
Brak wyników

Zdaniem psychologa

16 marca 2022

NR 88 (Luty 2022)

Interpersonalne czynniki wspierające proces pomocy klientom OPS

0 590

Praca osoby zatrudnionej na stanowisku pracownika pomocy społecznej polega na kontakcie z osobami w różnego rodzaju kryzysach. Wymaga ona od pracownika wysokiego poziomu kompetencji interpersonalnych, które – jak dowodzi wiele doniesień z praktyki szeroko rozumianej pomocy psychologicznej – w dużym stopniu przyczyniają się do poprawy funkcjonowania osób wspieranych.

W tym artykule opisane są jedne z podstawowych, niezbędnych czynników pojawiających się w relacji osoba wspomagana – pracownik pomocy społecznej. To zjawiska/umiejętności/warunki, które powinny pojawić się i występować ciągle w procesie pomocy klientom OPS. Jeżeli będą one miały miejsce w budowanej relacji pomocy – szansa na poprawę funkcjonowania osób wspieranych wzrośnie. Te interpersonalne czynniki będą wspierać tworzenie trafnej diagnozy problemowej (obszarów wymagających wsparcia) oraz przyczynią się w znacznym stopniu do ustalania realnych i osiągalnych celów. Zwiększy to także zarówno satysfakcję pracy pracowników pomocy społecznej, jak i jakość życia ich klientów.

POLECAMY

Tworzenie poczucia bezpieczeństwa (przyjaznej atmosfery)

Osoby wspierane przez pracowników OPS to osoby doświadczające kryzysu (lub kryzysów) również psychologicznych; nierzadko są to ofiary silnych, urazowych, traumatycznych doświadczeń. Istotą takich kryzysów jest bezradność i bezbronność wobec tych doświadczeń. Bezpieczeństwo zatem ma kluczowe znaczenie. Osoby doświadczające urazów psychicznych, na przykład ofiary przemocy, tylko w okolicznościach bezpiecznych, w poczuciu braku zagrożenia, mogą odsłonić się i doświadczyć możliwości wsparcia ze strony drugiej osoby. Osoba wspomagana musi wiedzieć, rozumieć i czuć, że w kontakcie z osobą pomagającą jest bezpieczna fizycznie i psychicznie. Fizycznie, to znaczy, że nie dozna szkody, urazu fizycznego. Psychicznie – że jej granice nie zostaną przekroczone, że zostanie uznana, przyjęta z jej uczuciami, potrzebami, że doświadcza akceptacji i zrozumienia. Dopiero wówczas klient może poluzować swoje zabezpieczenia, osłabić mechanizmy unikania kontaktu (mechanizmy obronne) i otwierać się na pomoc – korzystać ze wsparcia. Osoby, które doświadczyły traumy często potrzebują więcej czasu na to, by zaufać i zacząć korzystać z owego wsparcia. Szczególnie osoby, które doświadczyły przemocy w dzieciństwie, tortur, czy były maltretowane. Wspomnienia trudnych doświadczeń wywołują powtórny ból psychiczny i fizyczny. Pracownik socjalny ma zatem za zadanie rozpoznać poziom poczucia bezpieczeństwa osoby wspieranej i dostosować warunki i formy pomocy.
Tworzenie poczucia bezpieczeństwa to również, a może przede wszystkim, zapewnienie bezpieczeństwa poza spotkaniami z pracownikiem pomocy społecznej. Oznacza to wszystkie działania interwencyjne ograniczające wszelkiego rodzaju zagrożenia (np. izolacja od sprawcy przemocy, włączenie leków przeciwpsychotycznych, antydepresyjnych). To niezwykle ważny element budowania poczucia bezpieczeństwa. Dlatego, że osoba nie będzie w stanie korzystać z dalszej pomocy, nie będzie w stanie realizować kolejnych zadań, jeżeli nie będzie funkcjonowała we względnym, 
podstawowym poczuciu bezpieczeństwa. Nie będzie wówczas zmuszona do koncentrowania się na mechanizmach przetrwania – będzie mogła rozwijać inne obszary życia np. zająć się rozwojem „twardych” kompetencji zawodowych.
Na tworzenie atmosfery bezpieczeństwa, zwiększanie poczucia bezpieczeństwa u klientów OPS wpływają również warunki miejsca spotkania. Pracownik socjalny powinien organizować spotkania z osobami wspomaganymi w miejscu bez dystraktorów, w kolorystyce „...

Pozostałe 90% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów



Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań czasopisma "Doradca w Pomocy Społecznej"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Pełen dostęp do archiwalnych numerów czasopisma w wersji elektronicznej
  • ...i wiele więcej!

Przypisy