Fakty i mity na temat szkolnej profilaktyki uzależnień

Ustawa Prawo oświatowe (Dz. U. z 2024 r., poz. 737) w art. 26. (Program wychowawczo-profilaktyczny realizowany w szkołach) wyraźnie wskazuje, że:

• Szkoły oraz placówki realizują program wychowawczo-profilaktyczny obejmujący:
  • treści i działania o charakterze wychowawczym skierowane do uczniów oraz
  • treści i działania o charakterze profilaktycznym skierowane do uczniów, nauczycieli i rodziców.
• Program wychowawczo-profilaktyczny opracowuje się na podstawie wyników corocznej diagnozy w zakresie występujących w środowisku szkolnym potrzeb rozwojowych uczniów, w tym czynników chroniących i czynników ryzyka, ze szczególnym uwzględnieniem zagrożeń związanych z używaniem substancji psychotropowych, środków zastępczych oraz nowych substancji psychoaktywnych.
• Diagnozę przeprowadza dyrektor szkoły lub placówki, albo upoważniony przez niego pełnomocnik szkoły lub placówki.
• Przepisów ust. 1–3 nie stosuje się do przedszkoli, szkół dla dorosłych, branżowych szkół II stopnia, szkół policealnych, policealnych szkół artystycznych i branżowych centrów umiejętności.

Natomiast rozporządzenie MEN z dnia 1 sierpnia 2015 r. w sprawie zakresu i form prowadzenia w szkołach i placówkach systemu oświaty działalności wychowawczej, edukacyjnej, informacyjnej i profilaktycznej w celu przeciwdziałania narkomanii (tj. Dz. U. z 2020 r., 
poz. 1449) w § 6. ust. 2–4 wyjaśnia, co należy rozumieć pod pojęciem czynniki ryzyka i czynniki chroniące.

Profilaktyka uzależnień polega na kontrolowaniu czynników ryzyka danego problemu zdrowotnego/zachowania ryzykownego. Naukową podstawą jest epidemiologia problemów zdrowotnych. 

Krzysztof Ostaszewski, 
Instytut Psychiatrii i Neurologii w Warszawie

Czy szkoła jest właściwym miejscem dla profilaktyki uzależnień? 

Tak! Przede wszystkim do realiza...