Dołącz do czytelników
Brak wyników

Zdaniem psychologa

16 września 2022

NR 94 (Wrzesień 2022)

Depresja u osoby starszej oraz współwystępujące zaburzenia organiczne

0 148

Depresja wieku podeszłego (inaczej nazywana depresją o późnym początku, LLD, late-life depression) jest heterogenicznym zaburzeniem występującym u osób powyżej 60. r.ż. Obraz kliniczny tego zaburzenia jest atypowy. Na jego przebieg mają wpływ czynniki biologiczne, takie jak np. uszkodzenia ośrod- kowego układu nerwowego oraz choroby somatyczne, a także czynniki psy- chospołeczne, w tym m.in.: zmiana sytuacji życiowej, przejście na emeryturę, zmiana miejsca zamieszkania, utrata sprawności fizycznej czy ograniczenie sa- modzielności (Alexopoulos, 2019; Koenig, Rishi, Bhalla i Butters, 2014; Domańska, 2018; Broczek, 2016; Parnowski, 2005; Parnowski, 2011; Chapman i Perry, 2008).

Kryteria diagnostyczne i rozpoznanie

Prawidłowe rozpoznanie depresji wieku podeszłego utrudnia kilka czynników. Jednym z nich jest nieadekwatność kryteriów diagnostycznych (zarówno ICD-10, jak i DSM-5) do osób starszych. Według obowiązujących systemów klasyfikacji objawem definicyjnym depresji jest obniżony nastrój i utrata zainteresowań. Natomiast u seniorów bardzo często dominują objawy dodatkowe, takie jak:

POLECAMY

  • brak energii,
  • spowolnienie psychomotoryczne,
  • apatia,
  • skargi na stan somatyczny,
  • nadmierne zamartwianie się,
  • trudności ze snem.

 

Ważne

Taka maskowana depresja określana jest w literaturze jako depresja bez smutku albo syndrom wyczerpania (Adams, 2001; Burrows, Morris, Simon, Hirdes, i Phillips, 2000; Berkman i in., 1986).
Współwystępujące choroby somatyczne także utrudniają prawidłową diagnozę depresji u seniorów, a przyjmowane leki (głównie te obniżające ciśnienie oraz leki stosowane w chorobach nowotworowych) mogą powo- dować depresję jatrogenną (Parnowski, 2005).
Bardzo ważne jest prawidłowe różnicowanie depresji i zaburzeń poznaw- czych. Dotychczasowe badania wskazują na dwukierunkowy związek de- presji i otępienia. U osób starszych obserwuje się tzw. depresyjny zespół dysfunkcji wykonawczych (ang. depression executive dysfunction syndrome of late life – DED), który występuje niezależnie od depresji i nie odpowiada na leczenie lekami przeciwdepresyjnymi (Domańska, 2018).


Ponadto u osób starszych można wyszczególnić różne rodzaje depresji ze względu na czynniki powodujące depresję:

  • Depresja naczyniowa – spowodowana chorobą naczyń mózgowych. Takie uszkodzenia mogą mieć różne lokalizacje, a tym samym dawać różne objawy, co powoduje niejednolity obraz depresji (Parnowski, 2005; Barcikowska, 2018).
  • Depresja poudarowa – której objawy w znacznym stopniu są zbliżone do skutków udaru. Za cechę de...

Pozostałe 90% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów



Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań czasopisma "Doradca w Pomocy Społecznej"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Pełen dostęp do archiwalnych numerów czasopisma w wersji elektronicznej
  • ...i wiele więcej!

Przypisy