Żałoba po stracie dziecka

Żałoba po stracie dziecka

Śmierć dziecka jest jednym z najtrudniejszych doświadczeń w życiu dorosłego człowieka. Żałoba po stracie dziecka jest bardziej dotkliwa niż po śmierci współmałżonka (Dyregrov, 1990). Rodzice mogą odczuwać szereg objawów psychosomatycznych, są bardziej narażeni na borykanie się z ciężką depresją (Sanders, 1989), zaburzeniami snu (Bowlby, 1980), a nawet pojawia się ryzyko trwałej zmiany osobowości w wyniku powikłanego przebiegu żałoby (Łuszczyńska, 2011). Zauważono również, że pogrążeni w żałobie rodzice często mają napięty i dysforyczny afekt związany z doświadczaniem swojej bezradności wobec utraty. Odczuwany gniew kierowany jest nie tylko wobec najbliższego otoczenia, ale przede wszystkim wobec samego siebie, w wyniku narastającego poczucia winy (Johnson, 1987).

„Żałoba jest procesem trwającym w czasie, którego istotą pozostaje zmaganie się z bólem i cierpieniem po stracie bliskiej osoby” (Kubacka-Jasiecka, 2010). Jest procesem adaptacji do straty, która w sytuacji śmierci dziecka pojawia się wbrew logice i naturalnemu porządkowi świata. 
To długotrwały proces, który przejawia się zróżnicowanymi objawami i zachowaniami, zależnymi od rodzaju straty i indywidualnej sytuacji osoby przeżywającej żałobę. 

Etapy żałoby

Sanders (2001) wyróżnia pięć etapów żałoby:
1.    Faza szoku, w której występuje skłonność do izolacji, odreagowania szoku w spokoju, pojawiają się objawy wegetatywne.
2.    Faza uświadomienia sobie straty to czas, kiedy ujawnia się prawdziwy ból po stracie, dostrzec można ogromną dezorganizację emocjonalną.
3.    Faza wycofania (chronienia siebie) – osoba przeżywająca stratę zaczyna chronić siebie poprzez wycofanie się. Wynika to z obniżonego poziomu energii i potrzeby wypoczynku, występujące objawy są podobne do tych powiązanych z depresją.
4.    Faza czwarta to początek powrotu do zdrowia i przejmowania kontroli nad własnym życiem. Przepracowanie straty staje się punktem wyjścia do tworzenia nowej wersji siebie, odnajdywania dla siebie nowych ról życiowych.
5.    Faza odnowy jest czasem rozpoczęcia życia bez zmarłej osoby, tworzeniem dla siebie nowego świata. Istotne jest to, że nie każdy rodzic musi ten etap żałoby osiągnąć.

Przy analizie przeżywania procesu żałoby bierze...