Dołącz do czytelników
Brak wyników

Prawo pod lupą

22 maja 2019

NR 64 (Maj 2019)

Rola projektu socjalnego w procesie zmiany

0 22

Choć projekt socjalny jest podstawowym narzędziem pracownika socjalnego, to nadal jego potencjał nie jest w pełni wykorzystywany. Dlaczego tak się nie dzieje? Dlaczego w pracy socjalnej projekty funkcjonują bardzo sporadycznie?

Pewnie każdy z Państwa ma na te pytania swoją odpowiedź. Dla przypomnienia: pomoc społeczna ma na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są oni w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości1. 

Funkcje 

Ważnym jest, aby na początku zwrócić uwagę, jaka jest rola pracy socjalnej. Wyjaśnijmy, że praca socjalna jest przede wszystkim zorganizowanym procesem zmiany dotyczącej obszaru relacji między jednostką i jej środowiskiem. Pracownicy socjalni, działając jako agenci zmiany społecznej, będący „nosicielami zmian”, są zatem zarządzającymi procesem zmiany. Mają do wypełnienia jedną lub więcej spośród następujących funkcji:

  • pomaganie ludziom w podnoszeniu lub bardziej efektywnym wykorzystywaniu ich zdolności radzenia sobie i rozwiązywania problemów; 
  • ustanawianie pierwotnych ogniw łączących ludzi z systemami zasobów;
  • poprawianie interakcji oraz modyfikowanie i budowanie nowych relacji między ludźmi i społecznymi systemami zasobów;
  • wnoszenie własnego wkładu w rozwój i modyfikowanie polityki społecznej; 
  • udzielanie pomocy materialnej i usługowej; 
  • służenie w roli agend kontroli społecznej (wobec osób przejawiających zachowania niezgodne z prawem i normami społecznymi).

Pracownicy socjalni sami nie przeprowadzają zmian, ale powinni zadbać o to, aby zostały one przeprowadzone. Zmiany tworzą klienci, odbiorcy wsparcia – ale tylko wtedy, gdy są do tego dobrze przygotowani i zmotywowani. Rolą pracownika socjalnego jest wspomaganie tego procesu poprzez właściwe oddziaływanie na klientów pomocy społecznej. Moim zdaniem, projekt socjalny umożliwia pracownikowi socjalnemu wypełnienie wobec klienta roli agenta zmiany. W tym miejscu wartym przypomnienia jest to, że każda wprowadzana zmiana (nawet ta w założeniu niosąca poprawę sytuacji życiowej klienta) będzie w pierwszej fazie powodowała opór. 

Projekt socjalny

Zdefiniujmy pojęcie „projekt socjalny” i zobaczmy, jak koreluje ono z oczekiwaną zmianą losów klienta. Definicji pojęcia jest kilka, jednak na potrzeby artykułu przytoczę następującą:
Projekt socjalny jest interdyscyplinarnym przedsięwzięciem, to znaczy łączy w sobie wiele różnorodnych elementów. Dąży „do osiągnięcia zaplanowanego celu zgodnie z określoną specyfikacją, przy użyciu określonych zasobów, tj. czasu, zespołu, budżetu. Rezultatem projektu jest przewidywana zmiana”2. Bardzo ważną rolą w tworzeniu projektów socjalnych jest rozwiązywanie przy ich pomocy istotnych problemów. Ze względu na adresatów działań projektowych wyróżniamy trzy rodzaje projektów. Są to projekty: 

  • indywidualne – kierowane są do jednostek pracujących z indywidualnym przypadkiem; często jest on uzupełnieniem kontraktu socjalnego zawieranego z klientem;
  • grupowe – skierowane są do grupy (rodziny) lub większej zbiorowości odbiorców;
  • instytucjonalne odnoszące się do placówek – inicjują ich powstanie lub zmierzają do modyfikacji, usprawniania ich działań; projekt socjalny ma wpływ na rozwój dynamiki społeczności, usprawnia koordynację działań podmiotów.

„Projekt socjalny charakteryzuje się następującymi cechami:

  • jest niepowtarzalny (inna grupa klientów, inny budżet, inne zasoby niezbędne),
  • służy rozwiązywaniu problemu (czynnikiem generujący jego tworzenie jest chęć rozwiązania problemu, czyli dokonania zmiany),
  • służy dokonaniu zmiany (projekt kończy się wykonaniem czegoś),
  • jest ograniczony (tzn. ma określony czas trwania, określoną datę rozpoczęcia i zakończenia, ograniczoną liczbę zasobów oraz określony budżet),
  • charakteryzuje go złożoność (tj. duża liczba wykonywanych zadań).” 3

Warto mieć plan

Zanim przystąpi się do pisania projektu należy odpowiedzieć na następujące pytania: 

  1. Co chce się robić, po co i dla kogo? – na tym etapie rozważamy potrzebę podjęcia działań i określamy z jakim problemem będziemy się mierzyć. 
  2. Dlaczego warto się tego podjąć? – pytanie to jest kluczowe. W wyniku pogłębionej analizy pracownik so...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań czasopisma "Doradca w Pomocy Społecznej"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • pełen dostęp do archiwalnych numerów czasopisma w wersji elektronicznej
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy