Dołącz do czytelników
Brak wyników

Prawo pod lupą

20 lipca 2021

NR 83 (Lipiec 2021)

Refleksje nad pracą socjalną cz. II – motywowanie klienta do zmiany

0 807

W pomocy społecznej trudno jest opracować jednorodny wzorzec postępowania z klientem choćby dlatego, że każdy z nich dźwiga swój własny bagaż doświadczeń, prezentuje inne podejście do problemu, które sprawiło, że trafił do systemu pomocy trafił, każdy potrzebuje innego rodzaju wsparcia, a przy tym każdy ma inne oczekiwania wobec tego systemu. Pierwsze wrażenie, pierwszy kontakt z klientem są bardzo ważne. Jednak równie ważne jest to, co potem klient wraz z pracownikiem socjalnym wypracuje w ramach działań zmierzających do przezwyciężenia trudnej sytuacji życiowej.

Istotne w tym zakresie jest przekonanie klienta, że to jednak on jest „kowalem swego losu”, że instytucja może pomóc, może wspierać, ale nie będzie zastępować go w dążeniu do poprawy jego sytuacji życiowej.
Rozpoczynając działania w kierunku motywowania klienta do zmiany, należy pamiętać o kilku kluczowych zasadach związanych z udzielaniem pomocy, które pracownik socjalny powinien bezwzględnie przestrzegać.
Po pierwsze – zgodnie z konstytucyjnie zagwarantowanymi nam jako obywatelom prawami i wolnościami (art. 67 ust. 2 Konstytucji RP) – obywatel pozostający bez pracy nie z własnej woli i niemający innych środków utrzymania ma prawo do zabezpieczenia społecznego, którego zakres i formy określa ustawa. Zwrot „ma prawo” oznacza, że obywatel może z tego uprawnienia skorzystać, a nie – musi. Natomiast jeśli skorzysta, to organy i instytucje publiczne mają obowiązek podjąć działania mające na celu umożliwienie realizacji tego uprawnienia. Zatem jako przedstawiciele organów mamy powinność poinformować obywatela o jego uprawnieniach, ale nakłaniać go do skorzystania z tych uprawnień nie musimy, a nawet chyba nie możemy, bo skorzystanie z przysługującego prawa pozostaje już w gestii obywatela i jego woli.

POLECAMY

W oparciu o Kodeks…

Kolejne zasady wypływają z Kodeksu Etycznego Pracowników Socjalnych i Pracowników Pomocy Społecznej Polskiej Federacji Związkowej Pracowników Socjalnych i Pomocy Społecznej (https://federacja-socjalnych.pl/images/PDF/kodeks_etyczny.pdf). Chociaż Kodeks ten nie jest powszechnie obowiązującym źródłem prawa, to wiele jednostek organizacyjnych pomocy społecznej przyjmuje jego treść w ramach wewnętrznych procedur – Kodeksów etyki pracowników tych jednostek.
Z ust. 3 działu II tego Kodeksu wynika jednoznacznie, że pracownik socjalny zobowiązany jest wykazać zaangażowanie na rzecz wszechstronnej pomocy klientowi w rozwiązywaniu jego trudności życiowych oraz wykorzystać w tym celu swoją wiedzę, umiejętności zawodowe oraz kompetencje. Jednakże musi mieć na względzie możliwości klienta, bo to one z jednej strony stanowią granicę działania pracownika (zgodnie z ust. 4., pracownik powinien – stosownie do możliwości klienta – wzmacniać jego wysiłki na rzecz życiowego usamodzielnienia). Z drugiej zaś strony, naczelną zasadą jest wyrażone w ust. 1 tego działu zobowiązanie pracownika do poszanowania godności klienta i jego prawa do samostanowienia.
Zatem to klient winien stanowić o sobie, to on musi mieć „pomysł na życie”, a pracownik socjalny winien mu pomóc ten pomysł urealnić i zrealizować. Niezmiernie ważne jest, aby każdy realizował swój własny pomysł, a nie ten zaproponowany albo wręcz narzucony przez inną osobę – w tym przypadku pracownika socjalnego.
Często zdarza nam się słyszeć od pracowników socjalnych sformułowania typu: „bo ja chciałam, żeby on (znaczy – klient) miał, zrobił, załatwił, złożył… (w zależności od oczekiwanych działań klienta)”. Pytanie tylko, czy klient też tego chciał, czy było to jedynie „chciejstwo” pracownika i założenie, że klient postąpi tak, jak życzy sobie tego pracownik… Motywowanie klienta winno zmierzać jednak do tego, aby podsuwać mu logiczne rozwiązania, które on przyjmie jako swoje – zgodzi się na coś, zaakceptuje i będzie gotów do realizacji, bo sam chce osiągnąć określony skutek.

Bazując na ustawie

W końcu kolejne zasady wynikają wprost z samej ustawy o pomocy sp...

Pozostałe 90% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów



Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań czasopisma "Doradca w Pomocy Społecznej"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Pełen dostęp do archiwalnych numerów czasopisma w wersji elektronicznej
  • ...i wiele więcej!

Przypisy