Dołącz do czytelników
Brak wyników

Prawo pod lupą

26 listopada 2021

NR 86 (Listopad 2021)

Przemoc domowa – nowe obowiązki samorządów w zapowiedzi nowelizacji ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie

0 1781

Na stronach Rządowego Centrum Legislacji pod koniec września br. pojawił się projekt nowelizacji ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie. Analiza tego projektu prowadzi do ciekawych refleksji, które prezentujemy poniżej.

Nowelizacja ustawy z dnia 29 września 2021 r. jest kolejną próbą dopasowania przepisów do zmieniającej się rzeczywistości. Jednak – w naszej ocenie – pozostawia ona w dalszym ciągu obszary do dyskusji. Jeden z nich związany jest z propozycją zmiany nazwy (ale to nie tylko o samą nazwę – wg nas– chodzi) z ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie na ustawę o przeciwdziałaniu przemocy domowej.
Ustawa o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie była jednym z najważniejszych aktów prawnych, na podstawie którego budowano system wsparcia dla krzywdzonych i słabych. W chwili, gdy podejmuje się działania mające zmienić jej zapisy, należy, naszym zdaniem, ze szczególną rozwagą przemyśleć zakres zmian, które mają zostać wprowadzone w życie w wyniku przyjęcia omawianego projektu ustawy.
Przede wszystkim, należy rozważyć, czy w ustawie nadal powinno pojawiać się słowo „przemoc” i czy nie powinno zostać ono zastąpione określeniem „krzywdzenie”.
Definicyjnie przez „przemoc w rodzinie” należy rozumieć jednorazowe albo powtarzające się umyślne działanie lub zaniechanie naruszające prawa lub dobra osobiste osób najbliższych (małżonek, wstępny, zstępny, rodzeństwo, powinowaty w tej samej linii lub stopniu, osoba pozostająca w stosunku przysposobienia oraz jej małżonek, a także osoba pozostająca we wspólnym pożyciu) oraz innych osób wspólnie zamieszkujących lub gospodarujących, w szczególności narażające te osoby na niebezpieczeństwo utraty życia, zdrowia, naruszające ich godność, nietykalność cielesną, wolność, w tym seksualną, powodujące szkody na ich zdrowiu fizycznym lub psychicznym, a także wywołujące cierpienia i krzywdy moralne u osób dotkniętych przemocą. Znęcanie się psychiczne i wymuszanie współżycia seksualnego jest również formą przemocy. Należy zaznaczyć, że już same groźby popełnienia przestępstwa na szkodę osoby, której dotyczą, lub osoby najbliższej, są przestępstwem, jeżeli groźba wzbudza w zagrożonym uzasadnioną obawę, że będzie spełniona.
Przy takim ujęciu przemocy pamiętajmy, że w świetle zapisów Kodeksu karnego przemoc fizyczna, psychiczna, ekonomiczna, seksualna jest przestępstwem. Artykuł 207 § 1 Kodeksu karnego brzmi: „Znęcanie się fizyczne lub psychicznie nad osobą najbliższą lub nad inną osobą pozostającą w stałym lub przemijającym stosunku zależności od sprawcy albo nad małoletnim lub osobą nieporadną ze względu na jej stan psychiczny lub fizyczny – podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat”. Przestępstwo to jest ścigane z urzędu.
Teoretycznie, należałoby przyjąć, że wszędzie tam, gdzie przedstawiciele instytucji diagnozują, iż w rodzinie występuje przemoc, powinni podejmować kroki zmierzające do uruchomienia działań na podstawie Kodeksu karnego. Treść art. 12 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie nie pozostawia w tym zakresie wątpliwości. Osoby, które w związku z wykonywaniem swoich obowiązków służbowych lub zawodowych powzięły podejrzenie o popełnieniu ściganego z urzędu przestępstwa z użyciem przemocy w rodzinie, niezwłocznie zawiadamiają o tym Policję lub prokuratora. Osoby będące świadkami przemocy w rodzinie powinny zawiadomić o tym Policję, prokuratora lub inny podmiot działający na rzecz przeciwdziałania przemocy w rodzinie.
Czy nie oznacza to, że wszystkie osoby biorące w ramach zespołu udział w działaniach, których zakończeniem jest zamkniecie „Niebieskiej Karty” z powodu zaprzestania występowania przemocy naruszają prawo? Oczywiście mamy świadomość, że przejaskrawiamy, ale może warto zastanowić się nad tym naprawdę niekorzystnym przenikaniu się działań, opartych o Kodeks karny i ustawę. Opisana sytuacja rodzi wiele wątpliwości i wprowadza duży chaos w działania zespołów interdyscyplinarnych.
Proponujemy zatem, by zastanowić się nad zmanią nazwy na np. Ustawa o prz...

Pozostałe 90% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów



Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań czasopisma "Doradca w Pomocy Społecznej"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Pełen dostęp do archiwalnych numerów czasopisma w wersji elektronicznej
  • ...i wiele więcej!

Przypisy