Dołącz do czytelników
Brak wyników

Prawo pod lupą

19 października 2021

NR 85 (Październik 2021)

Właściwość miejscowa gminy – wybrane aspekty dotyczące ustalania właściwości OPS i CUS w zakresie świadczeń przyznawanych przez pomoc społeczną

0 2424

W sprawach o przyznanie świadczeń z pomocy społecznej najważniejszy element stanowią strona oraz organ właściwy do prowadzenia postępowania. W przypadku organu właściwego wyróżnić należy dwa rodzaje właściwości – właściwość rzeczową i właściwość miejscową. Zasady ustalania właściwości określa Kodeks postępowania administracyjnego, przepisy szczegółowe w tym zakresie – ustawa o pomocy społecznej.

Ta reguła znajduje uzasadnienie przede wszystkim w treści art. 14 ustawy o pomocy społecznej, zgodnie z którym w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
Podkreślenia wymaga, że przestrzeganie przepisów o właściwości jest obowiązkiem organu administracji publicznej. Ich naruszenie stanowi bowiem kwalifikowaną wadę decyzji, skutkującą stwierdzeniem jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.
W odniesieniu do właściwości rzeczowej, zadania z zakresu pomocy społecznej wykonują: gmina, powiat, województwo, wojewoda oraz minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego, przy czym w zakresie przyznawania świadczeń zadania zostały rozdzielone zasadniczo między gminę i powiat. W gminie prowadzenie postępowań administracyjnych z pomocy społecznej powierzone zostało kierownikowi OPS lub dyrektorowi CUS/organizatorowi pomocy społecznej – na podstawie upoważnienia wójta, burmistrza, prezydenta miasta (lub na ich wniosek – innemu upoważnionemu pracownikowi), stosownie do przepisów art. 110 ust. 7–8a ustawy o pomocy społecznej. W powiecie natomiast właściwym do prowadzenia postępowań administracyjnych w indywidualnych sprawach jest starosta lub z jego upoważnienia kierownik powiatowego centrum pomocy rodzinie i inni pracownicy centrum upoważnieni na wniosek kierownika (art. 112 ust. 5 ustawy).
Natomiast zgodnie z obowiązującymi przepisami k.p.a. w zakresie właściwości miejscowej (art. 21 k.p.a.), zasadniczo jest ona ustalana według miejsca zamieszkania strony postępowania administracyjnego (poza sprawami dotyczącymi nieruchomości lub prowadzenia zakładu pracy). Zasady ustalania właściwości miejscowej określone w k.p.a. mają zastosowanie do wszystkich postępowań, o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej. Takie szczególne rozwiązania przewiduje art. 101 ustawy o pomocy społecznej.

POLECAMY

Ogólne zasady ustalania właściwości miejscowej gminy w pomocy społecznej

Z art. 101 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej wynika, że zasadą jest udzielanie świadczeń przez organ właściwy według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Jednocześnie zaś ustawa nie definiuje pojęcia „miejsce zamieszkania”. Podkreślić należy, że miejsca zamieszkania nie należy utożsamiać z adresem zameldowania. Choć w świetle obowiązującego prawa winny być one tożsame, to nie zawsze tak jest. Zameldowanie to czynność o charakterze administracyjnym, natomiast miejsce zamieszkania należy ustalać w oparciu o przepisy Kodeksu cywilnego.
Pojęcie miejsca zamieszkania na gruncie ustawy o pomocy społecznej zostało szczegółowo uregulowane w utrwalonej linii orzeczniczej sądów administracyjnych. Warto zatem przywołać kilka tez, ułatwiających interpretację tego pojęcia przy ustalaniu właściwości miejscowej. Zgodnie z wyrokiem WSA w Krakowie z dnia 15 października 2019 r., sygn. akt: III SA/Kr 854/19: Właściwość miejscową gminy zobowiązanej do rozpoznania sprawy dotyczącej świadczenia z pomocy społecznej, zgodnie z treścią art. 101 ust. 1 u.p.s. ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o takie świadczenie. Powyższa ustawa nie definiuje pojęcia miejsce zamieszkania. Dlatego też, wychodząc z zasady jednolitości systemu prawa, pojęcie to rozumiane jest zgodnie z regulacją zawartą w przepisach...

Pozostałe 90% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów



Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań czasopisma "Doradca w Pomocy Społecznej"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Pełen dostęp do archiwalnych numerów czasopisma w wersji elektronicznej
  • ...i wiele więcej!

Przypisy