Dołącz do czytelników
Brak wyników

Prawo pod lupą

30 kwietnia 2020

NR 73 (Kwiecień 2020)

Nie wylać dziecka z kąpielą, Czyli jak przygotować się do utworzenia Centrum Usług Społecznych? Cz. IV Programy usług społecznych i ich realizacja

138
Utworzenie Centrum Usług Społecznych (dalej CUS) to proces, który należy właściwie, skrupulatnie zaplanować, aby uniknąć niespodzianek przy próbach wdrożenia. Szczególną uwagę należy poświęcić przygotowaniu programów społecznych i sposobom ich realizacji.

Tworząc programy usług społecznych, realizowanych przez Centra Usług Społecznych, należy wziąć pod uwagę następujące uwarunkowania i czynniki, na które wskazywano w poprzednich częściach opracowania:

POLECAMY

  • Centra Usług Społecznych nie są sposobem na wprowadzenie oszczędności w sferze społecznej, a wręcz przeciwnie – jak parokrotnie podkreślałyśmy, jest to inwestycja, która dopiero z czasem może (ale wcale nie musi) spowodować spadek wydatków w tej sferze. Jeśli tylko uda się utrzymać wydatki na sferę społeczną na teraźniejszym poziomie, będzie można uznać to za sukces. Należy również przy tworzeniu CUS brać pod uwagę, że główną przesłanką do ich powstania jest efektywniejszy, skuteczniejszy i skierowany do wszystkich mieszkańców system usług społecznych, a nie rachunek ekonomiczny.
  • CUS-y są wyrazem zaufania ustawodawcy do samorządów. Tylko taka filozofia pozwoli na faktyczną ich samodzielność, dodatkowo obowiązujące prawo niejako wymusza taką postawę. Jednocześnie to założenie powinno zobowiązywać samorząd do rzetelnego rozważenia, czy na pewno chce, by na jego terenie powstało centrum już w najbliższym czasie. Ważnym jest, by powstawały CUS-y, których celem jest faktyczna integracja usług społecznych. Naszym zdaniem lepiej, żeby w ogóle nie powstawał CUS, który tylko formalnie spełnia wymogi ustawy (dwie nowe usługi), ale nie ma u podstaw tworzenia misji, jaką niesie ustawa.
  • Stworzone ramy prawne mają na celu ułatwić samorządom integrację oraz rozwój usług społecznych. Ta integracja jest procesem, o skuteczności działań w dużej mierze decydować będą umiejętności organizatora usług społecznych w zakresie budowania współpracy oraz partnerstw.
  • CUS ma być centrum usług dostępnych w gminie, ale nie powinien stać się ich monopolistą. Jeśli na terenie samorządu funkcjonuje podmiot, który świadczy usługi, które nie wchodzą w zakres programu usług, rolą CUS jest jedynie informowanie o nich.
  • CUS-y umożliwiają najbardziej efektywny montaż finansowy – usługi mogą być finansowane ze środków samorządu, rządu, funduszy unijnych, jak również środków własnych mieszkańców. Taki montaż pozwala nie tylko na rozszerzenie katalogu usług, ale również zapewnienie ich trwałości.
  • CUS-y powinny stać się efektywnym narzędziem wspierającym samorząd w realizacji idei deinstytucjonalizacji. Wyzwanie to stanie się jednym z priorytetowych tak dla gmin, jak i powiatów oraz województw. Tylko dobrze zaprojektowany katalog usług będzie odpowiedzią nie tylko na potrzeby mieszkańców, ale również pozwoli na pozytywną inżynierię społeczną.
  • CUS-y, by spełniły oczekiwania, powinny od początku być organizacją uczącą się.1
  • CUS-y, by zrealizować ideę zawartą w ustawie, powinny stać się instytucjami, które koordynują wsparcie dla jednostek i grup, zatrudniają specjalistów, którzy są w stanie zapewnić zindywidualizowany dostęp do usług społecznych oraz są miejscem, w którym działanie oparte jest o współpracę międzyinstytucjonalną.2
  • Program usług społecznych, jak już to podkreślałyśmy, aby spełnić swoją rolę, musi być oparty o rzetelną diagnozę potrzeb mieszkańców oraz analizę zasobów.
  • Tworząc katalogi usług społecznych, należy wziąć pod uwagę zarówno potrzeby mieszkańców, jak i ich wymiar ekonomiczny. Polecamy zastosowanie narzędzia, jakim jest Kalkulator Kosztów Zaniechania.

Katalogi usług społecznych

Pamiętaj

Opracowując program usług społecznych, pamiętać należy (co wynika z art. 5 ust. 3 ustawy o realizowaniu usług społecznych przez centrum usług społecznych), że program taki musi zawierać m.in. określenie usług społecznych, które są oferowane. Należy pamiętać, że katalog wprowadzanych usług musi mieścić się w zakresie, o jakim mowa w art. 2 ust. 1 zawierającym definicję usług społecznych

W uzasadnieniu projektu ustawy przyjęto, że skoro zakresy działań gminy obejmują: politykę prorodzinną, wspieranie rodziny, system pieczy zastępczej, pomoc społeczną, promocję i ochronę zdrowia, wspieranie osób niepełnosprawnych, edukację publiczną, przeciwdziałanie bezrobociu, kulturę, kulturę fizyczną i turystykę oraz pobudzanie aktywności obywatelskiej, i stanowią katalog zamknięty, to wśród przykładowych działań będących usługami społecznymi można wskazać:

  • pracę socjalną z osobą i rodziną oraz asystenturę dla rodzin,
  • środowiskową pracę socjalną w różnych formach,
  • terapię osób i rodzin doświadczających trudności w funkcjonowaniu w społeczeństwie,
  • mediacje rodzinne i w sporach innych niż rodzinne,
  • animację lokalną, edukację środowiskową oraz inne formy działań aktywizujących w środowisku zamieszkania,
  • poradnictwo prawne, obywatelskie, psychologiczne i rodzinne, w tym małżeńskie,
  • reintegrację zawodową i społeczną,
  • interwencję kryzysową,
  • usługi wsparcia dla osób tworzących rodzinną pieczę zastępczą,
  • rehabilitację zawodową i społeczną osób niepełnosprawnych,
  • asystenturę i inne usługi wsparcia dla osób niesamodzielnych i osób o ograniczonej samodzielności, w tym niepełnosprawnych, przewlekle chorych, starszych i bezdomnych,
  • usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze, w tym dla osób niesamodzielnych i osób o ograniczonej samodzielności pozostających w środowisku zamieszkania,
  • usługi wsparcia dla opiekunów osób niesamodzielnych i osób o ograniczonej samodzielności, w tym usługi opieki wytchnieniowej, wsparcia doradczego, informacyjnego i psychologicznego,
  • pomoc postpenitencjarną i readaptację społeczną,
  • promocję zdrowia, w tym zdrowia psychicznego, oraz edukację zdrowotną.3

Skoro program tworzony jest z uwzględnieniem diagnozy potrzeb i potencjału wspólnoty samorządowej, to właśnie ona będzie wyznacznikiem – jaką grupę czy jakie grupy docelowe program ma wspierać oraz jakie w ramach tego wsparcia usługi zaproponuje mieszkańcom. Odpowiedni program dostosowany do tych potrzeb i uwzględniający potencjał wspólnoty będzie wyrazem pełnej świadomości władz lokalnych zarówno tego, czego w zakresie usług społecznych oczekują od nich mieszkańcy, ale także troski o zrealizowanie celów, które program ten ma osiągnąć. Taka diagnoza pozwoli jednocześnie wprowadzić usługi nie tylko te, które dotychczas przewidziane były w obowiązujących przepisach, ale także takie, które w nich nie funkcjonują – a zatem umożliwi wyjście poza kanon dotąd świadczonych usług.
Należy, naszym zdaniem, wziąć również pod uwagę możliwości zmiany potrzeb mieszkańców, lub to, że stworzony program minął się z faktycznie występującymi potrzebami. Bardzo ważnym jest, by od samego początku do procesu tworzenia programu podejść podobnie jak do procesu diagnozy w metodyce pracy socjalnej. Założyć, że na danym etapie stworzony plan jest najlepszą odpowiedzią na potrzeby mieszkańców z jednej strony, a możliwości, jakie posiada gmina z drugiej. Należy jednak przeciwdziałać (naturalnemu) przywiązaniu do już stworzonych programów. Istotne jest, jak będzie przebiegał proces ewaluacji, szczególnie należy pamiętać o ewaluacji on-going (ewaluacji bieżącej). Realizowana jest ona mniej więcej w połowie wdrażania interwencji. Poddaje analizie osiągnięte na tym etapie produkty i rezultaty. Dokonuje pierwszej oceny jakości realizacji programu. Ocenia poczynione na etapie programowania założenia. Może przyczynić się do pewnych modyfikacji realizacji interwencji oraz aktualizacji przyjętych założeń.4
Ewaluacja, jak i monitoring, nie były powszechnie stosowane w planowaniu i ocenie działań pomocy społecznej. Istotne wydaje się nam, by w działalności CUS znalazły stałe miejsce. I to nie tylko wspomniana ewaluacja on-going, ale również ewaluacja ex ante czy ex post. Kadra CUS powinna być wyposażona w umiejętności (przynajmniej podstawowe) związane z procesem ewaluacji i monitoringu działań. Na podstawie doświadczeń w pracy z kadrą pomocy społecznej uważamy, że poza kompetencjami ważna jest również praca nad postawą wobec procesu ewaluacji. Zasadne jest, by kadra CUS zarówno ewaluację, jak i monitoring traktowała jako narzędzie skutecznej pracy, a nie tylko (chociaż oczywiście również) jej ocenę. Brak zgody na skuteczną ewaluację (nie mówimy tu o wskaźnikach podawanych do sprawozdań) części kadry pomocy społecznej jest w naszej ocenie jedną z przyczyn dzisiejszej trudnej sytuacji tego resortu.

Katalog dla beneficjentów 500+

Bardzo często jednostki realizujące wypłatę świadczeń wychowawczych mają „związane ręce” w przypadkach posiadania wiedzy o potencjalnym marnotrawieniu świadczeń bądź przeznaczaniu ich na inne cele, niezgodne z intencją ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Przypomnijmy kilka faktów z tym świadczeniem związanych. Świadczenie wychowawcze, zgodnie z celem wskazanym w art. 4 ust. 1 tej ustawy, przeznaczone ma być na częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych. Skoro zatem oboje rodzice pozostają bierni zawodowo, nie pracują, utrzymują się ze świadczeń, które zgodnie z ustawowym celem winny być przeznaczone wyłącznie na zaspokojenie potrzeb dzieci, to wydatkują te świadczenia niezgodnie z tym celem. Jeśli rodzice pobierają świadczenia, a pracownik socjalny nie zauważy żadnej poprawy sytuacji dzieci i nadal odczuwają one braki w zaspokojeniu podstawowych potrzeb, takich jak: ubranie, jedzenie, lekarstwa, przybory szkolne, zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że przeznaczone na te dzieci środki z budżetu państwa są marnotrawione. A skoro tak, to zastosowanie znajdzie przepis art. 9 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, zgodnie z którym w przypadku marnotrawienia wypłacanego świadczenia wychowawczego lub wydatkowania go niezgodnie z celem, organ właściwy przekazuje należne osobie świadczenie wychowawcze w całości lub w części w formie rzeczowej lub w formie opłacania usług. Pamiętajmy, że w świetle tych przepisów rodzica nie możemy pozbawić świadczenia wychowawczego– tu nie ma mowy o skutkach, jakie przewiduje np. art. 11 ustawy o pomocy społecznej, zgodnie z którym w razie marnotrawienia świadczeń czy braku współpracy z pracownikiem socjalnym można ograniczyć pomoc czy nawet odmówić przyznania świadczenia. Zatem w razie marnotrawienia świadczenia wychowawczego czy wydatkowania go niezgodnie z celem można wyłącznie zamienić je na świadczenia rzeczowe (np. bony do realizacji w sklepie) bądź na usługi. Jednak podmioty realizujące wypłatę świadczeń mają problem właśnie z tą zamianą z tej przyczyny, że w wielu gminach nie istnieje infrastruktura usług umożliwiających w pełni wykorzystanie tych świadczeń. I tak – pomimo pełnej wiedzy, że dochodzi do niewłaściwego gospodarowania tymi świadczeniami przez rodziców, organ dalej wypłaca je w dużej części w formie świadczenia pieniężnego.
Przy tworzeniu katalogu usług dla rodzin (bo to, że pozwoli on efektywniej wykorzystać świadczenie wychowawcze to tylko jeden z aspektów tego katalogu) należy zastanowić się, jakie priorytety powinny nam towarzyszyć. Naszym zdaniem ważnym jest, by:

  • pamiętać, że przy usługach kierowanych do rodzin to dziecko powinno być w centrum naszego zainteresowania; należy stworzyć system usług skierowany do samego dziecka, otwarcie systemu na pomoc dziecku niezależnie od sytuacji rodziny;
  • usługi dla dzieci powinny przeciwdziałać naznaczaniu; CUS-y powinny być szansą, by np. wsparcie w postaci udziału dzieci w zajęciach placówek wsparcia dziennego nie było ograniczane tylko do rodzin z problemami; możliwość wprowadzenia odpłatności za usługę powinna być jedynym kryterium różnicującym udział dzieci (część rodziców płaci większe kwoty, część mniejsze, ale wszyscy płacą);
  • wartym rozważenia jest skierowanie usługi dożywiania w szkole do wszystkich dzieci i można wprowadzić tu dwa warianty: albo wszystkie dzieci jedzą obiady bezpłatnie (pomysł od dawna przez nas forsowany), gdzie posiłek jest formą naszej inwestycji w młode pokolenie, albo wszyscy rodzice płacą (nawet obniżoną cenę); powinniśmy pamiętać, że godne pomaganie powinno dotyczyć wszystkich, najmłodszych również, a może przede wszystkim;
  • na terenie gmin funkcjonują rodziny: biologiczne, zastępcze i adopcyjne, naszym zdaniem katalog proponowanych usług powinien być skierowany do nich wszystkich;
  • ważnym aspektem zaproponowanego katalogu usług powinno być dobrze przeprowadzone rozeznanie, jakich usług rodzina naprawdę potrzebuje; brak wiedzy o potrzebach nie powoduje, że one nie występują; proponowanie różnych form wsparcia bez konsultacji z zainteresowanymi nie sprawdziło się już w projektach unijnych realizowanych w poprzedniej pespektywie – wtedy, najczęściej jeszcze przed rekrutacją ustalano jakie narzędzia wsparcia będą potrzebne; aktualnie w ramach RPO coraz częściej pojawia się w projektach sformułowanie „wsparcie szyte na miarę potrzeb” – takie założenie przy katalogu usług jest bardzo istotne;
  • ważne wydaje się być skorzystanie z potencjału samych rodzin, np. poprzez umożliwienie utworzenia na terenie gminy grup samopomocowych czy też form sąsiedzkiego wsparcia z wykorzystaniem takich narzędzi, jak Bank czasu czy Konferencja Grupy Rodzinne;
  • w ofercie usług skierowanych do dzieci i młodzieży należy pamiętać o budowaniu postawy współodpowiedzialności za członków społeczności; oznacza to, że warto umożliwić zarówno dzieciom, jak i młodym ludziom, realizację siebie poprzez np. wolontariat; działania skierowane na osoby starsze np. robienie zakupów, wyprowadzania psa w czasie choroby seniora czy dostarczanie książek z biblioteki, ale również np. nauka obsługi komputera; istnieje możliwość wymiany usług, np. młody człowiek pomaga przy zakupach, a senior udziela mu korepetycji z języka polskiego czy matematyki; należy również sprawdzić, czy młodzi ludzie nie mają chęci pomocy młodszym w odrabianiu lekcji lub organizacji czasu wolnego.
  • z dziećmi i młodzieżą należy uzgodnić, jakie szkolenia, warsztaty czy kursy by ich interesowały; pamiętając o możliwości wykorzystania świadczenia wychowawczego, można stworzyć szanse na rozwój dzieci i młodzieży w obszarach, które ich interesują, np. jeśli z diagnozy potrzeb młodzieży wynika, że potrzebują warsztatów umożliwiających samodzielną naprawę roweru, skutera czy nawet samochodu gmina może taką usługę zorganizować taniej niż pojedynczy rodzic; jeśli dodatkowo udałoby się wykorzystać potencjał seniora – mieszkańca gminy, to możemy tworzyć podstawy mentoringu; ale jeśli nawet byłaby to usługa świadczona przez zewnętrznego i znanego (a co za tym idzie zapewne drogiego) eksperta, gmina ma możliwości zapewnienia jej taniej, przy wykorzystaniu posiadanej bazy lokalowej, współfinansowaniu rodziców oraz zastosowaniu procedury przetargowej;
  • należy zadbać, by oferta kierowana do młodzieży i dzieci była z nimi konsultowana i nie była nakierowana tylko na podnoszenie kompetencji związanych z procesem edukacji; wartościową propozycją jest warsztat z Treningu Zastępowania Agresji czy propozycja edukacji ekonomicznej i społecznej opartej na programie Aflaton;
  • dla rodzin można zaproponować pakiet usług związanych ze skuteczniejszym zrządzaniem posiadanymi środkami; istnieje propozycja edukacji finansowej dla dorosłych również oparta o założenia programu Aflaton; do pakietu można np. dołączyć usługę dietetyka oraz warsztat kulinarny; połączenie nauki 
  • gotowania z praktycznym wykorzystaniem zarówno żywności z Banku Żywności, jak i coraz popularniejszej kuchni, wykorzystującej maksymalnie posiadane zasoby żywności, jest propozycją wartą rozważenia – taka połączona usługa może być ciekawą propozycją nie tylko dla rodzin mających problemy finansowe, ale dla wszystkich mieszkańców gminy;
  • ważnym pakietem usług będą usługi specjalistyczne dotyczące doradztwa, poradnictwa czy terapii – tutaj również istotne jest, aby rodziny miały możliwość wypowiedzenia się na temat tego, jakich specjalistów usługi są im potrzebne; dodatkowo proponujemy rozważenie np. coachingu rodzinnego, czy warsztatów z „Porozumienia bez przemocy”.

Katalog dla osób starszych

Katalog usług dla seniorów powinien uwzględnić, że w grupie tej istnieje znacząca rozpiętość wiekowa, ale przede wszystkim znaczna różnica dotycząca zdolności do samodzielnego funkcjonowania oraz posiadanych zasobów. Na potrzeby artykułu proponujemy podział na:

  • Seniora aktywnego – „młody senior”, tzw. profil pierwszy;
  • Seniora potrzebującego czasowego wsparcia – umownie 75+, tzw. profil drugi;
  • Seniora niesamodzielnego – w tym seniora z niepełnosprawnością, tzw. profil trzeci.

W przypadku seniorów samodzielnych (profil pierwszy), należy skupić się na usługach podtrzymujących ich aktywność oraz sprawność:

  • usługi z zakresu promocji zdrowia:
    • pakiet badań diagnostycznych,
    • dietetyk,
    • usługi rehabilitacyjno-usprawniające (warto otworzyć sale ćwiczeń oraz przygotować rehabilitantów z DPS na usługi skierowane do środowiska);
  • usługi zapewniające styczność, budujące relację oraz angażujące w działania mające na celu utrzymanie ich aktywności zarówno fizycznej, jak i intelektualnej, umożliwiające korzystanie z:
    • Uniwersytetów Trzeciego Wieku (UTW) – placówka dydaktyczna dla osób w wieku poprodukcyjnym, zwanym trzecim wiekiem. Celem działania jest poprawa jakości życia osób starszych.
    • Klubów Seniora lub Centr Seniora – to miejsca spotkań osób starszych. Są to grupy nieformalne, tworzone spontanicznie i prowadzone przez samych seniorów, choć najczęściej wspierane przez jednostki, przy których powstają (np. NGO, domy kultury, OPS). Mają one integrować i wspierać aktywność osób starszych, ale przede wszystkim zapewniać im dobre towarzystwo, w pobliżu miejsca zamieszkania.
  • usługi zwiększające aktywność zawodową seniorów – ze względu na zmiany demograficzne oraz trudności pracodawców z pozyskaniem pracowników warto wykorzystać potencjał seniorów. Dotyczyć one mogą zarówno umożliwienia seniorom pozyskania nowych kompetencji zawodowych, jak również mentoringu, czyli przekazywania przez seniorów wiedzy np. z zakresu zanikających zawodów,
  • usługi budujące kompetencje społeczne seniorów – np. Szkoła dla Babć i Dziadków realizowana w województwie zachodniopomorskim w ramach Regionalnej Akademii Rodziny, czy inne warsztaty budujące kompetencje z akcentem na umiejętności rozwiązywania konfliktów,
  • praca socjalna – usługa niedoceniona, możliwa do dostarczenia w każdej gminie.
  • usługa zapewniająca dostęp do specjalistów np. psycholog, coach itp.,
  • interwencja kryzysowa – w sytuacjach traumatycznych, np. po stracie współmałżonka, ale również zapewnienie terapii krótkoterminowej lub coachingu w sytuacji ostrego stresu po przejściu na emeryturę i nieporadzeniu sobie z emocjami związanymi z tą sytuacją życiową.

W tej grupie seniorów diagnoza powinna (naszym zdaniem) nie dotyczyć tylko ich potrzeb, ale również powinna zostać przeprowadzona analiza potencjału:

  • wolontariat osób starszych,
  • Lider Animacji Lokalnych – umożliwienie po odpowiednim szkoleniu budowania aktywności lokalnej przez seniorów,
  • towarzyszenie dzieciom w placówkach wsparcia dziennego – również na zasadach wolontariatu,
  • opiekunowie usamodzielnienia – odpowiedni zestaw szkoleń dla osób, które gotowe byłyby stać się (po zaprzyjaźnieniu się z młodzieżą przebywającą w pieczy, szczególnie w instytucjonalnej formie) opiekunem usamodzielnienia; w procesie usamodzielnienia bardzo brakuje zewnętrznych (nie wychowawców i nie członków rodzin biologicznych) mądrych opiekunów, którzy pomogliby młodzieży przebywającej w pieczy zastępczej.

W przypadku osób starszych zaliczanych do profilu drugiego (seniorzy, którzy zdolni są do funkcjonowania w środowisku zamieszkania przy zapewnieniu wsparcia), w niektórych zakresach można byłoby zapewnić podobne usługi. Należałyby do nich:

  • usługi zdrowotne: badania profilaktyczne, rehabilitacja w miejscu zamieszkania, opieka pielęgniarska;
  • usługi świadczone w środowisku o charakterze opiekuńczym (nawet o charakterze czasowym):
    • usługi opiekuńcze zarówno z zadań własnych gminy, jak i zlecone,
    • usługi sąsiedzkie,
    • dzienne domy pomocy społecznej;
  • usługi teleopieki;
  • usługi typu kurierskiego: dowożenie posiłków, książek z biblioteki, zawożenie ubrań do pralni;
  • usługi doradcze typu: praca socjalna, pomoc prawna;
  • usługi w postaci pomocy w drobnych pracach i naprawach domowych;
  • usługi z zakresu dopasowania mieszkań do ograniczeń seniorów;
  • usługi informacyjne zarówno dla seniorów, jak i ich opiekunów pozwalające na wykorzystanie istniejących usług na terenie gminy, powiatu, województwa;
  • usługi mediacji – umożliwiające nawiązanie zerwanych więzi z członkami rodzin czy sąsiadami;
  • usługi interwencji kryzysowej – w sytuacjach traumatycznych, np. po stracie współmałżonka, ale również zapewnienie terapii krótkoterminowej pozwalającej na lepsze radzenie sobie z przewlekłą chorobą czy niepełnosprawnością, które w znacznym stopniu ograniczają możliwość samodzielnej egzystencji.

Przykładowy pakiet usług dla osób starszych zaliczanych do trzeciego profilu to:

  • usługi zdrowotne: badania profilaktyczne, rehabilitacja w miejscu zamieszkania, opieka pielęgniarska, a w miarę możliwości lekarska w miejscu zamieszkania;
  • usługa transportowa umożliwiająca skorzystanie ze wsparcia usługi specjalistów wymagających konieczności dojazdu;
  • usługi świadczone w środowisku o charakterze opiekuńczym (nawet o charakterze czasowym):
    • usługi opiekuńcze zarówno z zadań własnych gminy, jak i zlecone,
    • usługi sąsiedzkie;
  • usługa polegająca na zapewnieniu miejsca w gospodarstwie opiekuńczym5;
  • usługa w postaci mieszkań wspomaganych;
  • usługa polegająca na likwidacji barier w mieszkaniu osoby zależnej;
  • usługa w postaci teleopieki;
  • usługa w postaci opieki wytchnieniowej;
  • usługa polegająca na skierowaniu do Domu Pomocy Społecznej;
  • usługa polegająca na skierowaniu do Rodzinnego Domu Pomocy (RDP)6;
  • usługa polegająca na zapewnieniu miejsca w Zakładzie Opiekuńczo-Leczniczym.7

Katalog dla osób powracających do gminy po pobycie w pieczy zastępczej

Propozycja stworzenia ścieżki wsparcia dla młodzieży, która powraca do gminy rodziców biologicznych po wieloletnim pobycie w pieczy zastępczej. Pakiet ten powinien umożliwić „uszycie wsparcia na miarę”, ponieważ kompetencje i umiejętności, jakimi wykazują się te osoby, są bardzo różne. Ze względu na brak standardów usługi pieczy zastępczej należy założyć, że poziom przygotowania ich do samodzielności będzie zróżnicowany. Dlatego proponujemy:

  • usługi z zakresu diagnozowania posiadanych kompetencji i umiejętności – poszerzony test na kompetencje zawodowe; taka diagnoza zasobów, ale również ograniczeń, powinna być wstępem do opracowywania indywidualnego programu usług społecznych; usługi takie powinny być świadczone przez zespół...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań czasopisma "Doradca w Pomocy Społecznej"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • pełen dostęp do archiwalnych numerów czasopisma w wersji elektronicznej
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy